Siulequt

Isumaginnittoqarfiup aqunneqarnera aaqqissuussaaneralu pillugit Inatsisartut peqqussutaat nr. 11, 12. november 2001-imeersumi § 10, imm. 5 naapertorlugu Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik Inatsisartunut suliaqarfini pillugit ukiumoortumik nalunaaruteqartartussaavoq.

Nalunaarusiaq ukiumut ilivitsumoortuuvoq naammagittaalliuutillu tiguneqartut Naammagittaalliuuteqartarfimmilu aalajangiinerit qassiunerinik kisitsisit atorlugit nalunaarsuusiornerup saniatigut tunngaviusumik aalajangiinernik imaqartarluni.

Tunngaviusumik aalajangiinerni saqqummiunneqartuni kikkut pineqarnersut takuneqarsinnaajunnaarsinneqartarput. Kommunenut, Kanukokamut, Inatsisartut Ombudsmandianut, Rigsombudsmandimut aammattaaq Isumaginninnermi Siunnersortinngorniat Ilinniarfiannut nalunaarusiaq nassiunneqartarpoq.

Naammagittaalliuteqartarfiup qarasaasiatigut nittartagaatigut www.nanoq.gl/dsa nalunaarusiaq pissarsiarineqarsinnaavoq, taamattaaq nalunaarusiaq Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup allattoqarfianut saaffiginninnikkut pissarsiarineqarsinnaalluni.

Februar 2006

Ole Rud

Siulittaasoq

Naammagittaalliuuteqartarfiup inatsisitigut tunngavissai

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup sulinera aallartippoq 1. januar 1980-imi.

Isumaginnittoqarfiup aqunneqarnera aaqqissuussaaneralu pillugit Inatsisartut peqqussutaanni nr. 11-mi, 12. november 2001-imeersumi § 8 imm. 1 aammat 2 malillugit Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik tassaavoq isumaginninnermi malittarisassat malillugit kommunalbestyrelsip imaluunniit Naalakkersuisut aalajangigaat pillugit naammagittaalliuuteqartarfik.

Naammagittaalliuuteqartarfiup sulinera §§-ini 9-miit 11-mut inatsisitigut tunngavissinneqarpoq.

Naammagittaalliuuteqartarfik siulittaasoqassaaq allanillu sisamanik ilaasortaqassalluni. Naalakkersuisut siulittaasumik, taassuma sinniisussaanik, ilaasortanik sisamanik taakkulu sinniisusaannik ukiunut marlunnoortumik toqqaassapput. Siulittaasoq inatsisilerituutut soraarummeersimassaaq imaluunniit allatigut Kalaallit Nunaanni inatsisinik isumaginninnermut tunngasunik sukumiisumik paasisimasaqassalluni. Ilaasortat marluk isumaginninnermi inatsisinik ilisimasaqassapput, ilaasortallu marluk isumaginninerup iluani inuiaqatigiit ingerlaasiannik ilisimasaqassallutik. Naalakkersuisut Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfimmut allattoqarfeqarnikkut ikiuutissapput.

Naammagittaalliuuteqartarfiup katitigaanera

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik ukiumi nalunaarusiorfiusumi 2005-imi ukuninnga inuttaqarsimavoq:

Bendt Frederiksen, Upernavik

Nukákuluk Kreutzmann, Nuuk

Martha Labansen, Nuuk (upernaakkut tunuarpoq)

Tukummeq Qaavigaq (novemberimi toqqarneqarpoq)

Emilie Lennert, Sisimiut

Ole Rud, Nuuk

Ole Rud ukiumi nalunaarusiorfiusumi Naammagittaalliuuteqarfimmi siulittaasuuvoq.

Naalakkersuisut Allattoqarfiat Naammagittaalliuuteqartarfimmut allattoqarfiuvoq. Ukiumi nalunaarusiorfiusumik Naammagittaalliuuteqarfik sisamariarluni ataatsimiippoq. 

Naammagittaalliuuteqartarfiup 2005-imi sulinera

Naammagittaalliuuteqartarfiup ukiumi nalunaarusiorfiusumi naammagittaalliuutit katillugit 339-t tiguai.

Qularnaallillugu paasinarsivoq naammagittaalliuutinik amerliartuinnartunik naammagittaalliuuteqartarfik tigusaqartalersoq.

Taamaalilluni 2004-p naalernerani naammagittaalliuutit 220-t tiguneqarput. Nalinginnaasumik naammagittaalliuutit qaammammut 30-t 40-llu akornanni amerlassusillit naammagittaalliuuteqartarfimmut apuuttarput.

Naammagittaalliuutit tiguneqartut ima agguataarsimapput:

Isumaginninnermi pensionit utoqqarnillu paaqqinniffiit il.il. pillugit Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit 52-it,

Naartunermi, erninermi qitornavissiartaarnermilu sulinngiffeqarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit tallimat,

Pisortanit ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit 63-it,

Annertussusileriikkanik ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit arfineq marluk,

Meeqqanik inuusuttunillu ikiorsiisarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit 18-it,

Annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit 149-t,

Meeqqanut tapiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit 23-it,

Ineqarnermut tapiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit qulingiluat,

Meqqanut akilersuutit il.il. tunniunneqartarneri pillugit Inatsisartut peqqussutaat naapertorlugu aalajangiinernut naammagittaalliuutit 0-it,

Naammagittaalliuutit 13-it suliassatut itigartinneqarput aamma/imaluunniit oqartussaasunut allanut imaluunniit suliamut oqartussaasuinnut innersuussutigineqarlutik, naammagittaalliuuteqartup toqunera pissutigalugu suliassat unitsiinnarneqarput imaluunniit unitsiinnarneqarlutik naammagittaalliuummi sunarpiaq naammagittaalliuutigineqarnersoq ersinngimmat imaluunniit allatut naammassineqarlutik naammagittaalliuuteqartarfimmi suliarineqaratik.

Allattoqarnerup tungaatigut immikkut taasassat

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup allattoqarnera Naalakkersuisut Allattoqarfiata isumagaa. Allattoqarneq marlunngorlugu avinneqarsinnaavoq, tassa allatsit suliassaviinik sulinermut (naammagittaaliuutinik tigooraaneq, suliamut tunngasunik paasiniaaneq, naammaagittalliuuteqartarfiup ataatsimiinnissaanik piareersaaneq, il.il.) aammalu naammagittaalliuutit inatsisinut tunngasortaasa suliarinerat. Naalakkersuisut 13. november 2003 aalajangerpaat Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik nammineerluni aqutassaminik aningaasaliiffigineqassasoq. 1,0 mio. koruuninik aningaasaliinissaq Naalakkersuisut siunnersuutigaat.

Tamanna 2004-mut Aningaasanut Inatsisissap akuersissutigineranut atatillugu Inatsisartunit akuerineqarpoq 2003-milu decemberip 11-ani atortussanngortinneqarpoq. Aningaasaliissutit 2004-mi 2005-imilu attatiinnarneqarput. Inatsisit naapertorlugit isumaginninnermut tunngasuni aalajangikkat (annikitsut ataasiakkaat assigiinngitsut pinnagit) Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfimmut naammagittaalliuutigineqarsinnaapput.

Tamatuma nassataraa isumaginninnerup iluani aalajangikkat tamarluinnangajammik innuttaasunit naammagittaalliuuteqarsinnaanerat, tassalu suliassanik annertuumik sunniutilinnik, soorlu pinngitsaaliilluni meeqqanik angerlarsimaffiup avataanut inissiisarnernik Naammagittaalliuuteqartarfik tigusaqartarpoq, aammali annertunngitsumik sunniutilinnik, soorlu pensionisianut inummut tapiutit pillugit malittarisassat naapertorlugit aallaasimik kusanartumik, angallammut motoorimik il.il. qinnuteqaatinut kommunip itigartitsineri suliakkiissutigineqartarput. Naammagittaalliuuteqartarfimmi allatsit/suliarinnittut Naalakkersuisut Allattoqarfianni fuldmægtigitut atorfinitsinneqartarput, ukiorlu aningaasaliiffik 2003 tikillugu Inatsisartut Allattoqarfianni sulisut ataatsimut amerlassusiannut ilaallutik atorfeqarsimallutik. Suliassanik suliarinnittussatut nalinginnaasumik inatsilerituut atorfinitsinneqartarput.

Suliassat annertussusaat sulisussarsisinnaanerlu atorfimmilu uninngatitsisinnaaneq apeqqutaatillugit 1988-imiit allatsit ataaseq-marluk atorfeqartinneqartarput. Naalakkersuisut Allattoqarfianni Naammagittaalliuuteqartarfiup allattoqarnikkut inissisimanerata nalaani inatsisilerituunik sulianik ingerlatsisussanik sulisussarsiortarneq sulisunillu tigumminnissinnaaneq ajornakusoorsimavoq. Atorfeqartartut nalinginnaasumik ukioq ataaseq missiliorlugu atorfimminni atasarsimapput. Sulisut taarseraannerujussuat aammalu ataatsimiinnermi ataatsimi suliassat taamaallaat 20-t 30-illu akornanni amerlassusillit suliarineqarsinnaanerat pissutaalluni Naammagittaalliuuteqartarfiup suliassaatai amerlasuut ukioq ataaseq sinnerlugu pisoqaassuseqarput, tamanna Naammagittaalliuuteqartarfiup assorsuaq naammaginngilaa.

Suliassalli uninngasut allattoqarfiup siulittaasullu immikkut ittumik annertuumik sulinerat pissutaalluni ikilisinneqarput. Naammagittaalliuutit ingerlasut appartinniarlugit 2002-mili aasakkut Naammagittaalliuuteqartarfik suliniuteqalerpoq. Sulisumik marlunnik oqaasilimmik atorfinitsitsinissamut Naammagittaalliuuteqartarfik 2004-mi periarfissaqalerpoq, siulittaasorlu siulittaasutut inatsisit naapertorlugit aalajangiisaleriartuinnarsimavoq.

Siulittaasoq annertusiartuinnartumik siunnersuinermi ilitsersuinermilu ikiuuttalersimavoq. 5 Suliassat amerliartornerat pissutigalugu naammagittaalliuuteqartarfik nukissatigut annertusileriffigineqartariaqartoq Naammagittaalliuuteqartarfiup nalilerpaa. (Uani Naammagittaalliuuteqartarfiup maluginiarpaa naammagittaalliuuteqarfinnut allanut naleqqiullugu aningaasaliissutit annikinnerusut, tassunga peqatigitillugu naak naammagittaalliuuteqartarfinnut allanut naleqqiullugu suliassat amerlanerugaluartut).

Maannakkut naammagittaalliuuteqartarfiup suliassai il.il. inatsisilerituunit marlunnit allaffimmiumillu (kontorfuldmægtigimit) ataatsimit suliarineqarsinnaasutut nalilerneqarput, tassa sulinerup qanoq aaqqissuunneqarnera apeqqutaalluni. Tassunga ilanngunneqassapput naammagittaalliuuteqartarfiup nutsigassaatai (ukiumut quppernerit 3000-it missaaniittut). 

Aalajangiinerit

Ukiumi nalunaarusiorfiusumi Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik sisamariarluni ataatsimiippoq. Ataatsimiittarnermi naammagittaalliuutit katillugit 116-it Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai. Tassunga ilanngunneqassapput naammagittaalliuutit katillugit 69-it siulittaasumit aalajangiiffigineqartut, tassa naammagittaalliuutit katillugit 185-iupput.

Maluginiaqquneqarpoq naammagittaalliuutit 2005-imi tiguneqartut 2005-imi aalajangiiffigineqartunut naapertuutinnginnerat. Tassunga tunuliaqutaavoq naammagittaalliuutit ukiuni siuliini tiguneqartut tamakkerlugit inaarutaasumik suliarineqanngimmata, naammagittaalliuutillu ilaat ukiumut nalunaarusiorfiusumut allamut tunngassutillit 2005-imi suliarineqarsimammata. Aalajangiinerit suliassaqarfinnut ataasiakkaanut ima agguataarsimapput:

Pisortanit pensionisiat utoqqarnillu paaqqinniffiit il.il. pillugit Inatsisartut peqqussutaat.

Pisortanit pensionisiat utoqqarnillu paaqqinniffiit il.il. pillugit suliassat 17-it Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuutit 25-t siulittaasumit aalajangiiffigineqarput, tassa naammagittaalliuutit katillugit 42-upput. Suliassami ataatsimi naammagittaalliuuteqartup suliassanngortitsinera itigartinneqarpoq: Suliassami ataatsimi suliassanngortitsineq siulittaasup itigartippaa, isumaaginninnikkut malittarisassat naapertorlugit aalajangiisoqarsimannginnera pissutigalugu. Suliani 17-ini aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliani pingasuni aalajangiinerit siulittaasumit imaalillugit allanngortinneqarput, ullormit qinnuteqarfimmit atuuttumik siusinaartumik pensionisiat tunniunneqartussanngorlugit. Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu allanngortinneqarpoq, 6 aningaasatigut atugarisat immikkut naliliiffigereerlugit inummut tapiutit tunniunneqartussanngorlugit. Suliani marlunni aalajangiinerit siulittaasumit imaalillugit allanngortinneqarput, kommuni eqqortumik naatsorsueqqittussanngorlugu pensionisiat aningaasartaat eqqortut tunniunnertussanngorlugit. Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugit allanngortinneqarpoq, pensionisiat nalimmassarneranni pensionisiat ilanngaateqartinneqassanngitsut, ikiorsiissutit tunniunnerannut atatillugu qinnuteqartoq tamatuminnga nalunaarfigineqareersimanngippat. Suliani marlunni suliat aallaqqaataaniit suliarisassanngorlugit siulittaasumit utertinneqarput, pensionisiat amerlassusissaasa naatsorsoqqinnerini tunngaviusut annertunerusumik kommunimit misissugassanngorlugit. Suliami ataatsimi suliaq aallaqqaataaniit suliarisassanngorlugu siulittaasumit utertinneqarpoq, inummut tapiutinik tunniussinnginnermi tunngaviusunik kommuni misissueqqittussanngorlugu. Suliami ataatsimi suliaq aallaqqaataaniit suliareqqitassanngorlugu siulittaasumit utertinneqarpoq, suliamik aalajangiisoq siulleq siusinaartumik pensionisiaqalernissamut pisinnaatitaanermik aalajangiinermini paasissutissanik naammattunik piniarsimanngimmat. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, naammagittaalliuuteqartoq pensionisianik tunineqarpallaarsimasoq utertitsissanngitsoq, naammagittaaliuuteqartup nammineerluni pissutsit allanngorsimanerat arlaleriarluni kommunimut nalunaarutigisarsimagaluarmagu. Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu allanngortinneqarpoq, ullormit qinnuteqarfimmit atuuttumik siusinaartumik pensionisiat tunniunneqartussanngorlugit. Suliani marlunni suliat imaalillugit allanngortinneqarput, pensionisiat annertussulernissaannut inoqutigiit isertitaat misissoqqitassanngortinneqarluni. Suliani marlunni suliat utertinneqarput, suliamik aalajangiisoq siulleq siusinaartumik pensionisiaqalernissamut pisinnaatitaanermik aalajangiinerni paasissutissanik naammattunik piniarsimanngimmat. Suliani 24-ni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut attatiinnarneqarput: Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu attatiinnarneqarpoq, pensionisiat annertussusiat nammineq isertitat annertussusiat aallaavigalugu aalajangerneqarsimasoq. Suliani tallimani aalajangiinerit siulittaasumit imaalillugit attatiinnarneqarput, pensionisiat uiusup/nuliaasup isertitai apeqqutaatillugit annertussusilerneqassasut. 7 Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugit attatiinnarneqarpoq, naammagittaalliuuteqartup inummut tapiutinik qinnuteqaataa akuerineqarsinnaanngitsoq, naammagittaalliuuteqartup aningaasartuutit nammineerluni akilissasuugunigit aningaasatigut amikkisaalernissaa aarlerinaateqanngimmat. Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu attatiinnarneqarpoq, illersorneqarsinnaanngitsumik aningaasanik aqutsisoqartillugu inummut tapiutinik utertillugit akileeqqusisarneq naqissuserneqarluni. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, naammagittaalliuuteqartoq siusinaartumik pensionisiaqalersinnaanngitsoq sulilluni misiliinermi peqataaqqaanngikkuni. Suliani pingasuni aalajangiinerit imaalillugit siulittaasumit attatiinnarneqarput, siusinaartumik pensionisiaqalerniarluni qinnuteqartut itigartinneqarlutik timimikkut, eqqarsartaatsimikkut imaluunniit inooqataanermi atugarisat pissutigalugit inuussutissarsiorsinnaassusaat ataavartumik annikillisimanngimmat. Suliani marlunni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, naammagittaalliuuteqartut aatsaat sulillutik misiliinermi kingorna qaammatip tulliuttup aallaqqaataani siusinaartumik pensionisiaqalersinnaammata. Suliani pingasuni piffissaq siusinaartumik pensionisianik tunniussivissaq pillugu aalajangiinerit naammagittaalliuuteqartarfimmit attatiinnarneqarput. Suliani arfinilinni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, naammagittaalliuuteqartup inummut tapiutinik qinnuteqaataa akuerineqarsinnaanngitsoq, naammagittaalliuuteqartup aningaasartuutit nammineerluni akilissasuugunigit aningaasatigut amikkisaalernissaa aarlerinaateqanngimmat. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, siusinaartumik pensionisiaqalerniarluni qinnuteqartoq itigartinneqarluni timikkut, eqqarsartaatsikkut imaluunniit inooqataanikkut atugarisai pissutigalugit inuussutissarsiorsinnaassusaa ataavartumik annikillisimanngimmat.

Erninermi il.il. sulinngiffeqartarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat

Erninermi il.il. sulinngiffeqarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu suliassat marluk Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuutit pingasut siulittaasumit aalajangiiffigineqarput, tassa naammagittaalliuutit katillugit tallimat. Suliani pingasuni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu allanngortinneqarpoq, erninermut atatillugu pisartagaqartitsisoqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu allanngortinneqarpoq, angajoqqaatut sulinngiffeqarnissaq akuerineqarluni. 8 Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, erninermut atatillugu pisartagaqartitsisoqartussanngorlugu. Suliani marlunni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut attatiinnarneqarput: Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit imaalillugu attatiinnarneqarpoq, erninermi sulinngiffeqarnissamik qinnuteqaammut kommunip itigartitsissutaa atatiinnarneqarluni. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, erninermut atatillugu ullormusiaqarnissamik qinnuteqaammut kommunip itigartitsinera atatiinnarneqarluni. Pisortanit ikiorsiissutit il.il. pillugit Inatsisartut peqqussutaat Pisortanit ikiorsiissutit il.il. pillugit Inatsisartut peqqussutaat malillugu suliassat 17- it Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuutit 13-it siulittaasumit aalajangiiffigineqarput, tassa naammagittaalliuutit katillugit 30-t. Suliani tallimani aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, naammagittaalliuuteqartoq ikiorsiissutaasimasunik utertitsilluni akiliisussaanngitsoq, utertitassanngorlugit ikiorsiinissamut piumasaqaatit naammassineqarsimanngimmata. Suliani marlunni aalajangiinerit imaalillugit allanngortinneqarput, ikiorserneqarnissamik naammagittaalliuuteqartup qinnuteqaataa akuerineqartussanngorlugit. Suliani marlunni aalajangiinerit siulittaasumit utertinneqarput, aalajangiisussap siulliup inatsisigut tunngavissat suliamut tunngassuteqartut atorsimanngimmaa. Suliami ataatsimi aalajangiineq utertinneqarpoq, aalajangiisussap siulliup inatsisigut tunngavissat amigartut atorneqarsimammata. Suliani 25-ni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut attatiinnarneqarput: Suliani arfinilinni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, pisortanit ikiorsiissutit pillugit aalajangersakkat malillugit naammagittaalliuuteqartut ikiorserneqarnissamik pisinnaatinneqarlutik. Suliani pingasuni aalajangiinerit imaalillugit siulittaasumit attatiinnarneqarput, siulittaasup nalilermagu pisortanit ikiorsiissutit pillugit aalajangersakkat malillugit akiligassat akilinngitsuukkat akilertinnissaannut naammagittaalliuuteqartut pisinnaattaanertik naapertorlugu ikiorserneqarsimasut. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu siulittaasumit attatiinnarneqarpoq, angalanissamut aningaasartuutinut naammagittaalliuuteqartoq ikiorserneqarsinnaanngitsoq. 9 Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu siulittaasumit attatiinnarneqarpoq, angerlarsimaffimmi ikiorteqarnikkut naammagittaalliuunneqartoq amerlileriffigineqarnissamut pisinnaatitaasoq. Suliani arfinilinni aalajangiinerit imaalillugit siulittaasumit attatiinnarneqarput, naammagittaalliuuteqartut ikiorserneqarnissamik pisinnaatitaanngitsut, ikiorsiineq naammagittaalliuuteqartut siunissami imminnut napatissinnaalernissaannut annertuumik sunniuteqartussatut isigineqanngimmat. Suliani pingasuni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, naammagittaalliuuteqartut ikiorserneqarnissamik pisinnaatitaanngitsut, ikiorsiineq naammagittaalliuuteqartut siunissami imminnut napatissinnaalernissaannut annertuumik sunniuteqartussatut isigineqanngimmat. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, angerlarsimaffimmi ikiorteqartitsinikkut annertussusiliutaareersimasup saniatigut naammagittaalliuuteqartoq peqqissinnaanngitsoq. Suliani sisamani aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, ineqarnermut akiitsut akilernissaannut ikiorsiisoqassanngitsoq, akiitsut pinngornerisa nalaanni naammagittaalliuuteqartoq ineqarnermut akiliisinnaassuseqarmat. Annertussusileriikkanik ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat Annertussusileriikkanik ikiorsiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaannut tunngasut suliassat pingasut Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai aalajangiiffigalugillu. Suliani marlunni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliarisassanngorlugu siulittaasumit utertinneqarpoq, ikiorserneqarsinnaanermut piumasaqaatit qinnuteqartumit naammassineqarsimanersut naammaaginartumik nalunaarutigineqarsimanngimmata. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, qinnuteqartoq qinnuteqarnermisut ikiorserneqartussanngorlugu. Suliani sisamani aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut attatiinnarneqarput: Suliani marlunni aalajangiinerit imaalillugit siulittaasumit attatiinnarneqarput, naammagittaalliuuteqartut suliffissaaleqinertik namminneq pisuussutigigaat takuneqarsinnaammat. Suliani marlunni aalajangiinerit attatiinnarneqarput, annertusileriikkanik ikiorserneqarnissamut piumasaqaatit naammagittaalliuuteqartup naammassisimanngimmagit. 10 Meeqqanik inuusuttunillu ikiorsiisarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat Meeqqanik inuusuttunillu ikiorsiisarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu suliassat 14-it Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuutit arfinillit siulittaasumit aalajangiiffigineqarput, tassa naammagittaalliuutit katillugit 20-t. Suliani pingasuni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, akuersisitseqqaarani angerlarsimaffiup avataanut inissiineq atorunnaarsinneqarluni, aalajangiinialernermi aqqusaagassat il.il. pillugit malittarisassat atuuttut kommunimit malinneqarsimanngimmata. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, naammagittaalliuuteqartoq paaqqinninnersiuteqartussanngortinneqarluni. Suliami ataatsimi paaqqinninnersiuteqarnissamik itigartitsissut aallaqqaataaniit suliarisassanngorlugu utertinneqarpoq, kommunip aalajangiinermini inatsisit kukkusut tunngaavigisimammagit. Suliani arfineq marlunni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut attatiinnarneqarput: Suliani qulingiluani aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, akuersisitseqqaarani angerlarsimaffiup avataanut inissiinerit atornerluisoqarnera pissutigalugu pisariaqartutut isigineqarmata. Suliani tallimani angajoqqaat akiliutaasa annertussusilerneqarneranik aalajangiinerit siulittaasumit attatiinnarneqarput. Suliani marlunni angajoqqaat akiliutaasa annertussusilerneqarnerannik aalajangiinerit attatiinnarneqarput. Suliami ataatsimi akuersisitseqqaarani meeqqanik angerlarsimaffiup avataanut inissitanik meeqqat angajoqqaallu imminnut najortarnissaannik itigartitsissut attatiinnarneqarpoq. Annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat 2003-mi 2004-milu kommuninit arlalinnit naammagittaalliuutinik aalajangersimasunik amerlassusilinnik (aalajangersimasumik naammagittaalliuutit 111-t) Naammagittaalliuuteqartarfik tigusaqarpoq, naammagittaalliuutit Ilaqutariinnermut Pisortaqarfiup annertuumik innarluutillit tapersersorteqarnissaannut itigartitsissutaanut tunngapput. Naammagittaalliuutit taakku suliariniarnerini Naammagittaalliuuteqartarfik ajornartorsiorsimaqaaq. 11 Ilaqutariinnermut Pisortaqarfiup aalajangiinerminni inatsisitigut tunngivigisimasai pillugit paasissutissanik piniarneq ajornakusoortorujussuusimavoq, suliani tamani taanna ilisarnaataasimalluni. Taamaattumik Naammagittaalliuuteqartarfik aamma Ilaqutariinnermut Pisortaqarfik 2004-mi decemberi qaammat isumaqatigiipput 2005-imi qaammatit pingasut siulliit ingerlanerini suliassat annertuumik innarluutilinnut tunngasut tamaasa Ilaqutariinnermut Pisortaqarfiup misissussagai, aalajangiinermi inatsisit tunngavigineqarsimasut il.il.nalilersornissaat siunertaralugu. Naammagittaalliuutit taakku Naammagittaalliuuteqartarfiup Ilaqutariinnermut Pisortaqarfimmit tigoqqissimavai taakkulu tunngavigalugit sulianut arlalinnut tunngatillugu aalajangiisimalluni 2005-illu naalernerani naammagittaalliuutit sinnerini aalajangiinissaq naatsorsuutigineqarpoq. Naammagittaalliuutini arlalinni naammagittaalliuuteqartoq Naammagittaalliuuteqartarfiup isumaqatigisarsimavaa, tamatumalu kingunerisaanik annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit naapertorlugit aalajangiinernut naammagittaalliuutit amerlerujussuarsimapput. Annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat pillugu suliassat 59-it Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuutit 13-it siulittaasumit aalajangiiffigineqarput, tassa naammagittaalliuutit katillugit 72-iupput. Suliani 41-ni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliani pingasuni aalajangiinerit imaalillugit allanngortinneqarput, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartut ikiorserneqartussanngorlugit. Suliani arfinilinni aalajangiinerit imaalillugit allanngortinneqarput, innarluutilinnik ikiorsiisarneq pillugu inatsisit naapertorlugit naammagittaalliuuteqartoq akiliunneqarnissaminut pisinnaatitaasoq. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu allanngortinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit malillugit naammagittaalliuuteqartoq iluaqusersuutinik pisinnaatitaanngitsoq. Suliani 23-ni aalajangiinerit imaalillugit allanngortinneqarput, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartut tapersersorteqartitaanissamut pisinnaatitaasut. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, naammagittaalliuuteqartoq annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu ikiorserneqartussaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartoq sulinikkut isertitassaraluaminik annaasaminik taarsiissutisinissamut pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. 12 Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu paaqqutarinninnermi aningaasarsiaqartitsisoqarnissaanut naammagittaalliuuteqartoq pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartoq iluaqusersuutinik pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu oqilisaassilluni ilaqutariinni allaniinnissamut pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartoq akiliunneqarnissaminut pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartoq ikiorserneqarnissamut pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliassanngorlugu siulittaasumit utertinneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu Inatsisartut peqqussutaat malillugu naammagittaalliuuteqartoq tapersersorteqarnissamut pisinnaatitaanersoq nalorninaallisinneqartussanngorlugu. Suliani 31-ni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut attatiinnarneqarput: Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, naammagittaalliuuteqartup pisinnaasatigut killiffia nalilerneqassasoq annertuumik innarluutilinnik ikiorsiisarneq pillugu malittarisassat malillugit ikiorsiisoqartinnagu. Suliani arfineq pingasuni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit malillugit aningaasartuutaanerusunik ikiorsiisoqarsinnaanngitsoq. Suliani marlunni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit malillugit iluaqusersuutinik ikiorsiisoqassanngitsoq. Suliani arfinilinni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit malillugit tapersersorteqarnissamut ikiorsiisoqassanngitsoq. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit malillugit ingiaqateqartinneqarnermut aningaasarsiaqartitsinissaq akuerineqassanngitsoq. 13 Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu attatiinnarneqarpoq, naammagittaalliuuteqartoq annertuumik innartuulinnik ikiorsiisarneq pillugu malittarisassat malillugit qamutinik motoorilinnik angallanneqarnissamut ikiorserneqassanngitsoq. Suliani marlunni aalajangiinerit imaalillugit attatiinnarneqarput, annertuumik innartuutilinnik ikiorsiisarneq pillugu inatsit naapertorlugu oqilisaassilluni ikiorsiisoqassanngitsoq. Suliani tallimani aalajangiinerit imaalillugit siulittaasumit atatiiinnarneqarput, annertuumik innartuulinnik ikiorsiisarneq pillugu inatsit naapertorlugu aningaasartuutaanerusunik ikiorsiisoqassanngitsoq. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu siulittaasumit attatiinnarneqarpoq, annertuumik innartuulinnik ikiorsiisarneq pillugu inatsit naapertorlugu oqilisaassilluni ikiorsiisoqassanngitsoq. Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu siulittaasumit attatiinnarneqarpoq, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit malillugit ingiaqateqartinneqarnermut aningaasarsiaqartitsinissaq akuerineqassanngitsoq. Suliani pingasuni aalajangiinerit imaalillugit siulittaasumit attatiinnarneqarput, annertuumik innarluutillit ikiorserneqartarnerat pillugu inatsisit naapertorlugu tapersersorteqarnissamut ikiorsiisoqassanngitsoq. Meeqqanut tapiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat Meeqqanut tapiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat malillugu suliassat marluk Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuut ataaseq siulittaasumit aalajangiiffigineqarpoq, tassa naammagittaalliuutit katillugit pingasut. Suliami ataatsimi aalajangiineq naammagittaalliuutigineqartoq tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngilaq: Suliami ataatsimi aalajangiineq siulittaasumit utertinneqarpoq, inatsitigut tunngavissat amigartut kommunip atorsimammagit. Suliani marlunni aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut atortussanngortinneqarput: Suliami ataatsimi meeqqanut tapiissutinik pisalernissamut itigartitsissut attatiinnarneqarpoq inoqutigiit isertitaqarpallaarnerat pissutigalugu. Suliami ataatsimi meeqqanut tapiissutinik pisalernissamut itigartitsissut attatiinnarneqarpoq naammagittaalliuuteqartoq kingusinaarluni qinnuteqarsimammat. Ineqarnermut tapiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat Ineqarnermut tapiissutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat malillugu suliassat marluk Naammagittaalliuuteqartarfiup suliarai, naammagittaalliuutit sisamat siulit- 14 taasumit aalajangiiffigineqarput, tassa naammagittaalliuutit katillugit arfiniliupput. Suliami ataatsimi naammagittaalliuuteqartup suliassanngortitsinera itigartinneqarpoq: Suliami ataatsimi suliassanngortitsineq itigartinneqarpoq naammagittaalliuuteqartarfik suliamik ingerlatsissalluni pisinnaatitaanngimmat. Suliani sisamani aalajangiinerit naammagittaalliuutigineqartut tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngillat: Suliami ataatsimi aalajangiineq aallaqqaataaniit suliarisassanngorlugu utertinneqarpoq, suliaq pillugu paasissutissat pisariaqartinneqartut kommunip paasiniarsimanngimmagit. Suliani pingasuni aalajangiinerit siulittaasumit imaalillugit allanngortinneqarput, piffissamit qinnuteqarfimmit aallartittumik ineqarnermut tapiissutit tunniunneqartussanngorlugit. Suliami ataatsimi aalajangiineq naammagittaalliuutigineqartoq atortussanngortinneqarpoq: Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu siulittaasumit attatiinnarneqarpoq, piffissamit qinnuteqarfimmit aallartittumik ineqarnermut tapiissutit tunniunneqartussanngorlugit. Meeqqanut akilersuutit pillugit Inatsisartut peqqussutaat Naammagittaalliuuteqartarfiup siulittaasuata suliassaq ataaseq suliaraa. Suliami ataatsimi aalajangiineq naammagittaalliuutigineqartoq tamakkiisumik ilaannakortumilluunniit atortussaatinneqanngilaq: Suliami ataatsimi aalajangiineq imaalillugu siulittaasumit allanngortinneqarpoq, eqqartuussiviup akilersuinissamik aalajangersagaa tunuliaqutaralugu meeqqamut akilersuutit siumoortumik tunniunneqassasut. Tunngaviusumik aalangiinerit Ukiumi nalunaarusiorfiusumi siunissami tunngaviusumik pisaasiusussatut aalajangiinerit marluk Naammagittaalliuuteqartarfiup aalajangerpai.