Siulequtsiussaq

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik, isumaginnittoqarfiup aqunneqarnera aaqqissuussaaneralu pillugit Inatsisartut peqqussutaat nr. 11, 12. november 2001-imeersumi § 10 imm. 5 naapertorlugu Inatsisartunut ukiumoortumik nalunaaruteqartarpoq.

Nalunaarummi qaammatisiutit malillugit ukioq malinneqarpoq aammalu Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup atuunnera, naammagittaalliuutit tiguneqartut aamma suliat naammassineqartunut kisitsisitigut paasissutissat pillugit naatsumik nassuiaammik imaqarluni. Nalunaarut Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup nittartagaani: www.dsa.gl takuneqarsinnaavoq. Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup, nalunaarutip nittartakkamut ikkunneqarnera pillugu taamaallaat kommunit, Kanukoka, Inatsisartut Ombudsmandiat, Rigsombudsmandi aamma Isumaginninnermut Ilinniarfik ilisimatissavai.

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup Allattoqarfiata isumaqatigiissuteqarneq malillugu ukiumoortumik nalunaarutip assilinera pappialanngorlugu tunniussinnaavaa imaluunniit nassiussinnaallugu. Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik imatut attaveqarfigineqarsinnaavoq: Najugaq: Hans Egedesvej 3, postboks 689, 3900 Nuuk Mail: dsa@nanoq.gl Oqarasuaat nr: 32 80 33 Fax nr: 32 78 50

November 2012

Naja Joelsen

Siulittaasoq

Naammagittaalliuuteqartarfimmut inatsisitigut tunngaviusoq

1980-imi Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup atuunnera aallartippoq.

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup aalajangiisinnaatitaanera isumaginnittoqarfiup aqunneqarnera aaqqissuussaaneralu pillugit Inatsisartut peqqussutaat nr. 11, 12. november 2001-imeersumi § 8, imm. 1-imi aamma 2-imi allassimavoq.

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik, isumaginninnermi maleruagassat malillugit kommunit imaluunniit Ilaqutariinnermut, Isumaginninnermi Naalakkersuisoqarfik aalajangiinerannut naammagittaalliuuteqartarfiuvoq. Naammagittaalliuuteqartarfiup atuunnera peqqussummi §§ 9 – 11-imi erseqqinnerusumik inatsisitigut maleruagassaqartinneqarpoq.

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik pillugu nalinginnaasumik Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik isumaginninnermut suliassaqarfimmi nunami allaffissornikkut naammagittaalliortarfittut qullersaavoq. Suliassat ataasiakkaat qanoq suliarineqartassanersut aalajangiiffigineqartassanersullu pillugu, ilitsersuutinit aamma oqartussaasunit allanilluunniit oqaaseqaatinut tunngatillugu arlaannaannulluunniit attuumassuteqanngitsumik allaffissornikkut, eqqartuussivimmut assigusumik oqartussaasuuvoq. Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup ilaatigut suliassaraa aalajangiinissaq:

siusinaartumik pensionisianut aamma utoqqalinermi pensionisianut suliani

pisortanit ikiorsiissutinut suliani

meeqqanut suliani

Nunani avannarlerni isumaqatigiissut malillugu pensionisianut suliani

isumaginninnermut suliassaqarfimmi suliassani allani suliani isumaginninnermut suliassaqarfimmi aningaasartuutit akilerneqarnissaat pillugu kommunit marluk isumaqatigiinngissutigisaanni

Taamaattumik Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup aalajangiineri aallaaviatigut inaarutaasuupput aammalu oqartussaasunut allanut naammagittaalliuutigineqarsinnaanatik. Tassani pineqanngillat meeqqanik akuersissuteqarfigineqanngitsunik inissiineq pillugu aalajangiinerit. Isumaginnittoqarfiup aqunneqarnera aaqqissuussaaneralu pillugit Inatsisartut peqqussutaat nr. 11, 12. november 2001-imeersumi § 8, imm. 3-imi toqqaannartumik allassimavoq, aalajangiinerit taakkua eqqartuussivimmut suliakkiissutigineqarsinnaasut. Suliaqarnermi tamanna isumaqarpoq, aalajangiinerit amerlanerit isumaginninnermut suliassaqarfimmi kommuninit aalajangiiffigineqarsimasut innuttaasut naammagittaalliuutigisinnaagaat. Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup aamma siunertaraa, aalajangiinerit, pingaartumik tunngaviusumik aalajangiinerit, erseqqissumik iluatinnaateqartumillu kommuninut allanullu sulianut soqutigisaqartunut ilitsersuutitut suliaqarnermullu tunngavissiisassasut. Taamaalilluni Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik, nunami sumiluunniit najugaqaraluaraanni sukumiisumik eqqortumillu aalajangiisoqartarnissaanut qulakkeerisooqataasarpoq.

Katitigaanera

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik ukiumi nalunaaruteqarfiusumi ataatsimik siulittaasoqarpoq inatsisilerituujusumik aammalu pingasunik ilaasortaqarluni isumaginninnermut inatsisinik ilisimasaqartunik aammalu isumaginninnermi naalakkersuinikkut pissutsinik paasisimasaqartunik. Siulittaasoq:

Naja Joelsen, Nuuk

Ilaasortat:

Bendt Frederiksen, Upernaviup eqqaani Nuussuaq

Nukákuluk Kreutzmann, Nuuk

Stine Egede Nørbæk, Qaqortoq

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik ukiumi nalunaaruteqarfiusumi sisamariarluni naammagittaalliuuteqartarfimmi ataatsimiippoq: februar, juni, oktober aamma december. Ataatsimiinnerni tamaginni suliassat 30-40-it akornanniittut suliarineqarput. Suliat amerlanerussuteqarnikkut aalajangiiffigineqartarput. Tassa imaappoq Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup aalajangiineri siulittaasumit aammalu ilaasortatut toqqagaasunit aalajangiiffigineqartarput. Suliat ataasiakkaat tamarmik ataatsimiinnermi misissorneqartarput aalajangiiffigineqartarlutillu.

Naammagittaalliuuteqartarfiup 2009-imi suliaqarnera

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup ukiumi nalunaarusiorfiusumi piffissap suliassanik suliarinninnermut atorneqartartup sivikillisinneqarnissaa aalluppaa. Suleqatigiissitaliamik piffissap suliassanik suliarinninnermut atorneqartartup, innuttaasut inatsisitigut pisinnaatitaaffiinik aammalu suliassanik suliarinnittarnerup pitsaassusaanik eqquisussaanngitsumik, qanoq iliorluni sivikillisinneqarsinnaanera pisariinnerulersinneqarsinnaaneralu pillugit nalunaarusiortussamik pilersitsisoqarpoq. Nalunaarusiaq naalakkersuisoqarfimmut 2009-imi aasaanerani tunniunneqarpoq. Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup aamma aalajangiinerit qaffasissumik pitsaassuseqarnissaat aalluppaa, pissutigalugu tamanna innuttaasut inatsisitigut pisinnaatitaaffii qulakkeerniarlugit pingaaruteqarmat. Taamaattumik 2009-imi Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup suliassat tiguneqartut amerlasoorpassuit sukkasuumik aammalu suliatigut qaffasissumik pitsaassuseqartumik suliarineqartarnissaat annertuumik aalluppaa. Naammagittaalliuuteqartarfiup ukiumi nalunaarusiorfiusumi suliassat 276-it tiguai aammalu suliat 349-it naammassillugit

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfimmi 2009-imi aalajangiinerit agguataarnerat

Utoqqalinermi pensionisiat aamma siusinaartumik pensionisiat: suliat 42-it

Naartunermi, erninermi meeravissiartaarnermilu sulinngiffeqartarneq ullormusiaqartarnerlu: suliat 0-it

Pisortanit ikiorsiissutit: suliat 32-it

Annertussusileriikkanik ikiorsiissutit/suliffeqarnermi ikiorsiissutit: suliat 5-it

Meeqqanut inuussuttunullu ikiorsiissutit: suliat 4-it

Inunnut annertuumik innarluutilinnut ikiorsiissutit: suliat 71-it

Meeqqanut tapiissutit: suliaq 1

Ineqarnermut tapiissutit: suliat 0

Meeqqanut akilersuutit: suliat 0

Paaqqinnittarfiit suliat 0

Siulittaasoq aalajangiivoq suliat 85-it Allattoqarfiup tigujumanngilai suliat 75-it Suliat allat naammassineqartut suliat 31-it Katillugit suliat 315-it Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup allattoqarfia kommunit kattussuunnerat pissutigalugu, ukiumi nalunaaruteqarfiusumi naammagittaalliuutit qanoq kommuninut agguataarsimanersut, kisitsisitigut paasissutissanik naatsorsueqqissaarsimanngilaq.

Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup Allattoqarfia

Allattoqarfiup Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfimmut allattoqarfimmi suliassat isumagisarai.

Allattoqarfik Siunnersuisoqatigiinnut Aalajangiisartunullu Aqutsisoqarfiup ataaniippoq. Ukiumi nalunaarusiorfiusumi Allattoqarfimmi inatsisilerituut marluk aamma allaffimmioq ataaseq sulisuupput. Tamatuma saniatigut Danmarkimi Ankestyrelsimit inatsisileritooq ataaseq qaammatini pingasuni atukkiunneqartoq sulisorineqarpoq.

Allattoqarfiup suliassarai

• sulianik aallartiineq

• naammagittaalliornissamut piffissaliussaq tunngavigalugu suliassat suliarineqarnissaasa itigartitsissutigineqarnerat

• aalajangiisinnaatitaannginneq pissutigalugu itigartitsineq

• paasissutissanik pissarsiniarneq

• naammagittaaliuuteqartarfimmi ataatsimiinnissamut suliassanik piareersaaneq

• naammagittaalliuuteqartarfimmi ataatsimiinernit imaqarnilianik allanneq

• aalajangiinerit nassiussornissaat

• tunngaviusumik aalajangiinerit tamanut ammasumik nittartakkami saqqummiunneqarnissaat

Allattoqarfiup aamma naammagittaalliuuteqartarfiup ataatsimiinnissaasa aaqqissuunnissaat isumagisaraa. Aalajangiinerit tamanut saqqummiunneqartut Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup 2009-imi aalajangiinerit katillugit 44-it tamanut ammasumik saqqummiuppai. Ukiumi nalunaarusiorfiusumi innuttaasut inatsisitigut pisinnaatitaaffii sammineqarmata, isumaginninnermut inatsisit tunngavigalugit sulinermi suleriaatsit kommunit malitassaasa nassuiarneqarnissaat, Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup pingaartissimavaa. Aalajangiinerit tamanut ammasumik saqqummiunneqartut amerlanersaat makkununnga tunngassuteqarput: suliassanik atuuttunik suliarinnittarnermut maleruagassaqannginneq, ilanngullugit aalajangiinermut tunngavilersuutit aamma maleruagassanut innersuussinerit, innuttaasut sulisinnaassusaannik ataasiakkaatigut nalilersuinerit, isumaginninnermi pisoqarnera. Tassa imaappoq apeqqutit nalinginnaasumik apeqqutigineqartartut, kommunit inatsisinut naapertuuttumik nalileruminaatsittagaat. Aalajangiinerit tamanut ammasumik saqqummiunneqartut tamarmik Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfiup nittartagaani atuarneqarsinnaapput: www.dsa.gl