1. Aallaqqaasiut

Pisortanit namminersortunillu suliassat unammillernermik pilersitsiniarluni suliarinnittussarsiuunneqartarput. Suliarinnittussarsiuussinermut atatillugu unammilleqatigiinneq anguniarlugu suliffeqarfiit suliassamut neqeroorsinnaanermik periarfissaqarnissaat piumasaqaataavoq. Suliarinnittussarsiuussani annertujaani suliffeqarfiit ikittuinnaat suliamik tamakkiisumik neqeroorsinnaanerat periarfissaavoq. Pisumi tassani suliffeqarfiit minnerusut akornanni ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnerup neqeroorsinnaasut annertusisissinnaavaat taamaalillunilu suliamut tunngatillugu unammilleqatigiinneq annertusillugu.

Ingerlatseqatigiinneq arlalinnik iluaqutitaqarsinnaavoq soorlu ilisimasanik nukissanillu ataatsimoorussineq. Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq, neqeroortunik amerlisitsisoq neqeroorutinillu akikinnerulersitsisoq unammilleqatigiinnermut iluaqutaassaaq, akerlianilli suleqatigiinnerup neqeroorutit akitsornerannik kinguneqartumik neqeroortut annikillippagit taamaassanani. Suliffeqarfinnut ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnermut ilaaniarlutik kissaateqartunut, tamatuma unammilleqatigiinneq pillugu inatsimmi1 unammilleqatigiinnermik killiliisumik isumaqatigiissusiornissap inerteqqutaaneranut akerliusinnaanerata isumaliutiginissaa pingaaruteqarpoq.

Unammilleqatigiinneq pillugu inatsimmi § 6, imm. 1:

Suliffeqarfiit isumaqatigiissutinik toqqaannartumik imaluunniit toqqaannanngitsumik unammilleqatigiinnermik killiliinissamik siunertaqartunik imaluunniit malitseqartussanik isumaqatigiissuteqarnissaat inerteqqutaavoq.

Suliffeqarfiit ingerlatseqatigiiffimmi peqataasut immikkut nammineerlutik neqerooruteqarsinnaanissaat imal. tamatuma ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnikkut taamaallaat periarfissaanera aalajangiisuussaaq. Suliffeqarfiit arlallit tamarmik immikkut neqeroorsinnaasut ingerlatseqatigiiffimmi kattuppata unammilleqatigiinneq killilerneqassaaq, taamaammallu unammilleqatigiinnermut killiliisumik isumaqatigiissusiornissap inerteqqutaaneranut tunngaviusumik akerliussalluni.

Taamaakkaluaq isumaqatigiissut unammilleqatigiinnermut killiliisoqisumaqatigiissutip nassatarisaanik naammassisaqarsinnaassutsimut iluaqutitaasa unammilleqatigiinnermut killiliinerup ajoqutitai aaqqiivigippatigik inertequutaajunnaarsinneqarsinnaavoq.

Pisumi aalajangersimasumi ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnerup immikkoortumi sumiinnera naliliivigiuminassaaq. Suliffeqarfiup arlaannaataluunniit kisimiilluni neqerooruteqarsinnaannginnera ingerlatseqatigiiffiullu saniatigut neqeroorummik immikkut ilanngussisinnaanera pisinnaapput.

1 Unammilleqatigiinneq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 1, 15. maj 2014-imeersoq (unammilleqatigiinnermut inatsit)

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq aqqutigalugu suliffeqarfiit imikkoorlutik neqerooruteqarnissamiit pitsaanerusumik akikinnerusumillu neqerooruteqarsinnaanerattut oqaatigineqarsinnaavoq.

Ingerlatseqatigiiffimmili suleqatigiinnerup siunertaa neqeroortinik taamaalillunilu unammilleqatigiinnermik suliarinnittussarsiuussinermi piumasaqaataasumik killiliiniarnerusinnaavoq. Tamanna unammileqatigiinneq pillugu inatsimmik unioqqutitsineruvoq.

2. Takussutissiaq

Isumaqatigiissutit inatsimmik naapertuisut

  • Unammillertiginngisat (3.1)
  • Unammillertit, unammilleqatigiinnermilli killiliinermi naammassisaqarsinnaassutsip iluaqutitaa ajunaarummit annerusoq (3.2)

Isumaqatigiissutit inatsimmik unioqqutitsisut

  • Unammillertit naammassisaqarsinnaassutsillu iluaqutitaa unammilleqatigiinnermik killiliinermi ajunaarummit annikinnerusoq (4)

3. Ingerlatseqatigiiffiit inatsimmik naapertuisut

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnerit unammilleqatigiinnermut inatsimmik naapertuisut marluupput:

  • Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq unammilleqatigiinnermik killiliinngitsoq
  • Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq unammilleqatiigiinnermik killiliisoq naammassisaqarsinnaassutsilli iluaqutitai unammilleqatigiinnermut killiliisunik aaqqiisut

3.1 Ingerlatseqatigiiffiit unammilleqatigiinnermik killiliinngitsut

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq unamilleqatigiinnermik killiliinngitsoq tunngaviusumik unammilleqatigiinnermut inatsimmut akerliunavianngilaq. Tamatumunnga assersuutaasinnaavoq suliffeqarfiit ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnut ilaasut suliamut neqeroornissamut immikkoorlutik neqeroorsinnaanngitsut. Taamaattoqartillugu suliffeqarfiit suliassamut tunngatillugu unammillersinnaanngillat, neqeroorutaallu suliassamut tunngatillugu unammilleqatigiinnermik annertusititsissallutik.

Suliffeqarfiit inuussutissarsiutinit assigiinngitsuneersut pineqarpata taamaattoqarsinnaavoq, suliffeqarfiit inuussutissarsiummi aalajangersimasumeersut, suliassap annertussusaa

eqqarsaatigalugu kisimiillutik suliamik naammassinnissinnaanavianngitsuni taamaattoqarsinnaavortaaq.

3.1.1 Qanoq pisoqaraangat unammilleqatigiittoqalersarpa

Suliffeqarfiup kisimiilluni suliassamik naammassinnissinnaanissaa immikkut naliliinermik tunngaveqartariaqarpoq. Annikitsunik suliarinnittussarsiuussisoqartillugu kikkut unammillertuunerat erssarikkajussaaq, akerlianilli suliassani annertunerusuni paasilertoruminaannerusuniluunniit naliliinissaq ajornakusoornerussalluni.

Suliffeqarfiup kisimiilluni suliamik naammasinnissinnaanissaanik naliliinermi Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup suliffeqarfimmi piginnaasat, aningaasaqarneq ilisimasallu immikkut misisuiffigissavai.

Naliliinermi suliffeqarfiup kisimiilluni suliamik naammassinninnissamut piviusumik periarfissaqarnerata aalajangiisuunera nalinginnaasumik oqaatigineqarsinnaavoq. Tamanna pisunisuliarinnittussarsiuussinernilu ataasiakkaani aalajangersimasumik naliliinermik tunngaveqassaq.

Suliffeqarfiup suliassamut tamakkiisumut neqeroorsinnaanera imal. suliarinittussarsiuussap ilaanut neqeroorsinnaanissaa pingaartinneqassaaq. Taamatuttaaq suliffeqarfiup nukiit pigisai suullu pissarsiarisinnaanerai pingaartinneqassapputtaaq. Naggataagut taamatuttaaq suliffeqarfiup isumaqatigiissummik naammassinninnissamut pisariaqartitanik ilisimasaqarnissaa pingaartinneqassaaq.

3.1.2 Suliffeqarfiup piginnaasai

Suliffeqarfiup naammattunik nukissaqarneranik naliliinermi suliffeqarfiup sulisussarsisinnaanissaa atortussanillu pissarsisinnaanissaa ilanngunneqassapput. Suliffeqarfiup suliffeqarfiutilinnik atuisinnaanissaa naliliinermi tunngaviusumik ilanngunneqassanngilaq.

Periuseq allaassuteqarsinnaammat inuussutissarsiutip suup suliassami pineqarneranik naliliinissaq pisariaqarportaaq. Assersuutitut inuussutissarsiummi pineqartumi suliani annertuuni sulisunik atortunillu attartornermi suna nalinginnaanersoq eqqarsaatigineqassaaq.

3.1.3 Aningaasaqarneq

Suliamut tunngatillugu suliffeqarfiup aningaasaqarnera ataatsimut isigalugu aningaasaliisinnaassusaalu naliliinermi ilanngunneqassapput. Suliffeqarfiup suliarinnittussarsiuussinermi aningaasaqarnermut tunngatillugu piumasaqaatit eqquutsissinnaanerai naliliivigineqasaartaaq.

Suliffeqarfik kisimiilluni neqeroorsinnaassanngippat suliassani aningaasaliissutinik assigiinngitsunik akuleriissitsinikkut ajunaarutaasinnaasunik aqutsisinnaaneq naliliinermi tunngaviusumik ilaatinneqassanngilaq.

3.1.4 Ilisimasat

Suliffeqarfimmi ilisimasat naliliinermi aamma ilanngunneqassapput. Inuussutissarsiummi aalajangersimasumi suliffeqarfiit- assigiinngitsunik immikkut ilisimasaqarfeqarneq pissutaalluni- ataatsimoorlutik neqeroorsinnaasut takussaapput. Suliffeqarfik suliap ilaanik kivitsinissamut

pisariaqartitanik ilisimasaqanngippat taamaattoqassaaq. Tamanna ilaatigut inatsisinik eqquutitsilluni ingerlatseqatigiiffiusinnaavoq.

3.1.5 Peqataasut amerlassusaat

Ingerlatseqatigiiffimmi suliamik naammassinninnissamut pisariaqartitsineq sipporlugu peqataasoqarpat suleqatigiinneq unammilleqatigiinnermik killiliisinnaavoq. Tamanna aamma suliffeqarfik kisimiilluni suliamik kivitsisinnaanngikkaluarpalluunniit atuussinnaavoq. Taamaammat suleqatigiinnerup tamatuma avataani unammilleqatigiinnerup qanoq isikkoqalernissaata naliliiviginissaa pisariaqassaaq.

Ingerlatseqatigiiffimmi peqataasut arlaqarpata suliaq kivissinnaajumallugu peqataasut sinnerisa ingerlatseqatigiiffiup avataani neqeroorsinnaanissaat aalajangiisuussaaq. Tamanna periarfissaanngippat peqataaneq unammilleqatigiinnermik killiliissanngilaq.

3.2 Ingerlatseqatigiiffiit naammassisaqarsinnaassutsimikkut iluanaarutaat unammilleqatigiinnermi killiliinernit aaqqiivigineqartut

Suliffeqarfiit unammilleqatigiissut ingerlatseqatigiiffimmut ilannguttut unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 8 imm. 1 .-imi piumasaqaatit eqquutsikkunikkik isumaqatigiissutinut unammilleqatigiinnermut killiliisunut inerteqqummit avaqqutsisinneqarsinnaapput.

Avaqqutsisoqarsinnaavorlu suleqatigiinneq:

  1. nioqqutissiornermi nioqqutissanik kiffartuussinernilluunniit siammarterinermi naammassisaqarsinnaassutsimik nukittorsaaqataappat teknikkikkulluunniit aningaasarqarnikkullu ineriartornermik siuarsaappat
  2. atuisartut tamatuma iluanaarutaasa ilaannik naapertuuttumik pissarsitinneqarsinnaanerannik qulakkeerippat
  3. anguniakkat angunissaannut pisarialinnik suliffeqarfinnut killileeqqusinngippat, kiisalu
  4. nioqqutissat kiffartuussinerilluunniit pineqartut annertunersaannut unammilleqatigiinnermik mattussinissamut suliffeqarfinnik periarfissiinngippat

Avaqqutsisinnaaneq immikkut naliliinermik tunngaveqassaaq, ilaatigulli niuernermi pissutsit, suliffeqarfiit tuniniaaviit tigummisaat, neqeroorutit amerlassusaat, suleqatigiinnerup qanoq ittuunera suliallu kiffartuussinerulluunniit suunera pingaartinneqassapput.

3.2.1 Naammassisaqarsinnaassutsip iluanaarutitai

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq naammassisaqarsinnaassutsip iluanaarutitaanik unammilleqatigiinnerup killiliineranik aaqqiinermik kinguneqartumik nassataqassaaq. Tassalu suliarinnittussarsiuussap pineqartup suleqatigiissutiginera- ass. annertuumik ingerlataqarnerup iluanaarutissartaasigut imal. ilisimasanik atuilluarnikkut iluanaarfiussasoq, tamannalu suliffeqarfiit arlallit suleqatigiinnermikkut immikkoorlutik suliarinnittussarsiuussinerminniit pitsaanerusumik suliarinnittussarsiuussisinnaanerannik isumaqartoq.

3.2.2 Atuisartunut iluaqutitaat

Naammassisaqarsinnaassutsip iluaqutitai anguneqartut atuisartunut iluaqutaassapput tamannalu akit apparnerisigut imal. suliat qinigassat kiffartuussinerilluunniit amerlinerisigut pisinnaavoq.

Suliffeqarfiit immikkut tamarmik tunisanut tamakkiisunut naleqqiullugit procentinngorlugit annertuumik tunisallit akornanni suleqatigiinneruppat, ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnerup atuisartunut iluaqutaanissaa ilimanannginneruvoq.

3.2.3 Killiliinerit pisariallit

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnermut atatillugu pisuni allani isumaqatigiissutinut unammilleqatigiinnermik killiliinermut inerteqqummut akerliusunik isumaqatigiissusiortoqarajussaaq. Suliffeqarfiit akunnerminni killiliinerisa suleqatigiinnermi pisariaqarluinnarnissaat kiisalu piffissamut annertussutsimullu tunngatillugu suleqatigiinnermik qaangiinnginnissaa pingaaruteqarpoq. Suleqatigiinneq unammilleqatigiinnermut killiliinnginnerpaamik ingerlanneqassaaq suliffeqarfiillu taamaallaat paasissutissanik paarlaasseqatigiissapput suleqatiinnermullu pisarialinnik isumaqatigiissuteqarlutik.

3.2.4 Unammilleqatigiinnermit mattunneqannginneq

Naggataagut suleqatigiinnermut tunngatillugu suliat kiffartuussinerillu pineqartut annertunersaannut, unammilleqatigiinneq suleqatigiinnerup mattutissanngilaa. Pisooqataasumik pingaarutilimmik tamatuminnga naliliinermi Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup peqataasut tuniniaavimmilu neqeroorsinnaasut allat tunisanut tamakkiisunut naleqqiullugit tunisaasa procentinngorlugit annertussusaannik misissuissaaq.

4 Ingerlatseqatigiiffiit inatsimmik uniuisut

Suliffeqarfiit ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnermi peqataasut, immikkut tamarmik suliamik kivitsisinnaagunik unammilleqatigiissapput. Unammilleqatigiit akornanni suleqatigiinnerup neqeroorutit ikilisissavaat taamaalillutillu suliassamut unammilleqatigiinneq annikillisillugu.

Unammilleqatigiit ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinnut ilaasut avaqqutsinissamut piumasaqaatinik eqquutitsinngippata, suleqatigiinneq unammilleqatigiinnermik killiliisunik isumaqatigiissisioqqusaannginnermut akerliussaaq.

Unammilleqatigiit akinik aalajangersaanissamik, tuniniaavinnik, pisisartunik, tuniniaanermik, nioqqutissiornermik immikkoortiterinissamik imal. neqeroorutinik ataqatigiissaarinissamik isumaqatigiissusiortut, unammilleqatigiinneq annikillisillugu niuernikkut isumaqatigiinnermut ilaasimassapput.

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiinneq ima annertutigisinnaavoq unammilleqatigiinneq annikillisillugu niuernikkut isumaqatigiinnertut isigineqarluni. Taamaaliorneq unammilleqatigiinnermut inatsimmik annertuumik unioqqutitsineruvoq unioqqutitsinerullu qanoq annertutiginera apeqqutaalluni akiliisitaanermik isertitsivimmiittussanngortitaanermillu pineqaatissiissutaasinnaalluni.

Ingerlatseqatigiiffimmi suleqatigiissinnaanerup unammilleqatigiinnermut inatsimmut akerliusinnaanera nalornissutigigaanni Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup inatsisilerituumit siunnersorneqarnissaq innersuussutigaa.