Pisiffiup Arctic Retail Group pisiarinera pillugu aalajangiussaa

Afgørelse Offentligheden

Aqutsisoqarfiup ulloq 6. december 2019-imi nalunaarutigivaa peqataasut kattunnerat fase II-mut ingerlaqqittoq, pissutigalugu pisariaqarmat immikkoortumik kattunnerup misissoqqissaarnissaanik. Suliarinissaanut piffissaliussaq taamaasilluni ulloq 15. maj 2020-nngorpoq.

Peqataasut ilimasaarut pillugu siunnersuutinik ulloq 24. januar 2020-imi nassiussipput. Peqataasut inaarummik ilimasaarummik ulloq 30. januar 2020-imi tunniussipput.

Kattunnerup imaraa Pisiffiup pigisat nalillit, pingaarnertut pequtit aammalu nioqqutissat tigummisat, aammalu sulisut tigussagaat, kiisalu attartornerit maannakkut init niuerfigisat pingasunut niuertarfissuarnut nammineq tigooqqaasarfittallit aammalu tamusseerniartarfik ataaseq Arctic Retail Group-imiit pigilissagaat.

Kattunnermut isumaqatigiissummik atuuttussamik ulloq 14. oktober 2019-imi peqataasut atsioqatigiipput. Unammilleqatigiinnermi oqartussat kattunnerup akuerinissaanut ilaatigut isumaqatigiissummi aalajangiisussaapput.

Pisiffiup Arctic Retail Group-imiit makkuusut ulluinnarni atortussanik niuertarfiit tiguai:

  • Ilulissat Center Marked
  • Butik Nivi
  • Super1, tamusserniartarfik Farmers Market ilagalugu

Kalaallit Nunaanni Pisiffik ataasiakkaanik nioqquteqarnermut aammalu nerisassanik sullissinermi pigisaqarluni arlariaanni annerpaavoq. Kalaallit Nunaata kitaani 47-inik pisiniarfiuteqarput illoqarfinni arfinilinni. Pigisaqarfiilu arlariiaat takutinneqarput Qaqortumi, Nuummi, Maniitsumi, Sisimiuni, Aasianni Ilulissanilu.

1 Eqikkaaneq

1.1 Nalunaarutiginninneq, nuussineq aammalu peqataasut

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup (maannamiit aamma aqutsisoqarfiup) ulloq 18. oktober 2019-imi naliginnaasoq nalunaarut tinguaa Pisiffik A/S-ip (maannamiit taaguuserneqartoq Pisiffik) pequtinik, nioqqutissat tigummisat pillugit aammalu Arctic Retail Group ApS-imiit (maannamiit taaguuserneqartoq Arctic Retail Group) sulisunik tunniussinermi pissarsineranut tunngasoq. Nalunaarut tamakkersimasumik naatsorsuutigineqarpoq ulloq 5. november 2019-imiit.

Aqutsisoqarfiup ulloq 6. december 2019-imi nalunaarutigivaa peqataasut kattunnerat fase II-mut ingerlaqqittoq, pissutigalugu pisariaqarmat immikkoortumik kattunnerup misissoqqissaarnissaanik. Suliarinissaanut piffissaliussaq taamaasilluni ulloq 15. maj 2020-nngorpoq.

Peqataasut ilimasaarut pillugu siunnersuutinik ulloq 24. januar 2020-imi nassiussipput. Peqataasut inaarummik ilimasaarummik ulloq 30. januar 2020-imi tunniussipput.

Kattunnerup imaraa Pisiffiup pigisat nalillit, pingaarnertut pequtit aammalu nioqqutissat tigummisat, aammalu sulisut tigussagaat, kiisalu attartornerit maannakkut init niuerfigisat pingasunut niuertarfissuarnut nammineq tigooqqaasarfittallit aammalu tamusseerniartarfik ataaseq Arctic Retail Group-imiit pigilissagaat.

Kattunnermut isumaqatigiissummik atuuttussamik ulloq 14. oktober 2019-imi peqataasut atsioqatigiipput. Unammilleqatigiinnermi oqartussat kattunnerup akuerinissaanut ilaatigut isumaqatigiissummi aalajangiisussaapput.

Pisiffiup Arctic Retail Group-imiit makkuusut ulluinnarni atortussanik niuertarfiit tiguai:

  • Ilulissat Center Marked
  • Butik Nivi
  • Super1, tamusserniartarfik Farmers Market ilagalugu

Kalaallit Nunaanni Pisiffik ataasiakkaanik nioqquteqarnermut aammalu nerisassanik sullissinermi pigisaqarluni arlariaanni annerpaavoq. Kalaallit Nunaata kitaani 47-inik pisiniarfiuteqarput illoqarfinni arfinilinni. Pigisaqarfiilu arlariiaat takutinneqarput Qaqortumi, Nuummi, Maniitsumi, Sisimiuni, Aasianni Ilulissanilu.

Pisiffiup ingerlatarai pisiniarfiit Pisiffik, Spar, Torrak Fashion, Jysk, Pisattat, Elgiganten, Notabene, Akiki, Sweet Home aammalu Ikerasannguaq kioski Aasianniittoq, kiisalu nittartakkatigut pisiniarfik pisiffik.gl. Taassuma saniatigut Pisiffiup pigivaa suliffeqarfik KK Engros Kalaallit Nunaat tamakkerlugu tuniniaasoq Nuummiit pingaarnertut quersuaqarluni, nittartakkatigut pisiniarfik kiisalu cash and carry-pisiniarfiit pingasut.

Arctic Retail Group-ip Kalaallit Nunaanni pisiniarfiit arfinillit ingerlappaat. Kattunneq atatillugu pisiniarfiit pingasut tunniunneqassapput. Kattunnermut ilaapput Ilulissani pisiniarfiit marluk, Nuummilu pisiniarfik ataaseq. Ilulissaniittoq pisiniarfik ataaseq matussaaq aammalu Uummannami Qasigiannguanilu pisiniarfiit marluk ingerlanneqaannassallutik.

1.2 Niuerfiit naleqquttut

Arctic Retail Group Pisiffillu marluullutik Nuummi Ilulissanilu pisiarisartakkanik tuniniaanerup iluani ingerlatsisuupput.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup killilerpaa taakku attuumassutillit niuerfiit naleqquttut Nuummi Ilulissanilu pisiarisartakkanik tuniniaanermut niuerfiusutut.

1.3 Piviusunut naapertuutinngittoq

Aqutsisoqarfiup naliliinermini kattunnerup unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq akornusissaneraa pillugu misissueqqissaarneq ingerlatsissavaa, taannalu pissutsinik misissueqqissaarnermik imaqarluni kattunneq naammassineqanngittoq (piviusunut naapertuutinngittoq), aammalu pissutsinik misissueqqissaarneq kattunneq naammassineqartillugu (kattuttoqarpat). Aqutsisoqarfiup taakkua pisut marluk sanilliuppaat nalilerniarlugu kattunnerup taanna unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq annertuumik akornuserneraa. Aqutsisoqarfiup nalilerpaa ilimanarnerpaaq piviusunut naapersuutinngittoq tassaasoq uani kattunnermi Arctic Retail Group-ip niuerfik qimassagaa. Peqataasut aammattaaq pisussatut ilimanarnerpaatut oqaatigisimavaat.

1.4 Kattunnerup sunniutissaata nalilernera

Kattunnerup kinguneraa Pisiffiup katillugu tuniniaaviup ilaata tigummisaa niuerfinni naleqquttuni ilaneqassammat. Tuniniaaviup ilaata tigummisai aammalu HHI pillugit ajornarpoq eqqarsaatiginngitsuussallugu kattunneq unammilleqatigiinnermut tunngasunik nangaassutissaqalersitsisinnaasoq niuerfinni attuumassuteqartuni.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup taamaattumik pisariaqartissimavaa kattunnerup sunniutissai pillugit nalileeqqissaarnissamik.

Pingaarnertut Ilulissani niuerfik kattunneq peqqutaalluni ataasiinnarmik aallussilissaaq. Taamaattumik Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilerpaa immikkuullarissumik navianartoqartoq Ilulissani unammilleqatigiittoqarneranik amingaateqarnera akitsuisitsisinnaasoq, ajortumik sullissisoqalerlunilu imaluunniit toqqangassalunnerulernissaq.

1.5 Ilimasaarut

Ajornartorsiutit paasineqartut peqqutigalugit kattunnerup kingunerisinnaasai tassa Ilulissani niuerfimmi pisiarisartakkat akiisa qaffassinnaammata, kattunnermut peqataasut marlunnik ilimasaaralutik neqorooruteqarput.

  1. […]
    1. […]
    2. […]
  • […]
  1. […]
    1. […]

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup naliliinera malillugu ilimasaarutit isumannaarinninissamut peqataapput kattunnerup unammilleqatigiinnermut ingerlalluartumut Ilulissani pisiarisartakkat annertuumik akornuserneqannginnissaanut.

1.6 Inerniliineq

Tamaat isigalugu Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilerpaa Nuummi Ilulissanilu unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq pisiarisartakkanut tunngatillugu annertuumik kattunneq akornusiissanngitsoq. Kattunneq taamaattuumik akuerineqassaaq.

2 Aalajangiineq

Kattunnermut peqataasut kalerrinneqarput Pisiffik A/S-ip pequtinik aammalu sulisunik tigusinissaa, kiisalu Arctic Retail Group ApS-imiit attartornerit pissarsiarinissai akuerineqartut peqataasut ilimasaarutaat tunniunneqartut ataatsikkut kattunnerup akuerinissaanut piumasaqaatitut atuutsilersinneqarlutik, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 21, imm. 1, tak. § 19, imm. 2, 1. pkt.

2.1 Ilimasaarut

Pisiffik A/S-ip ataani ilimasaarut ulloq 30. januar 2020-imi tunniussimavaa. Ilimasaarutit ulloq 29. januar 2020 Per Sten Larsen Pisiffik A/S-imiit atsiorneqarsimapput. Ilimasaarutit tamakkiisumik tulliuttuni oqaatigineqarput:

Ilimasaarut siulleq

Pisiffik A/S-ip ilimasaarut imaattoq tunniuppaa.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup/unammilleqatigiinnermi aalajangiisartut Arctic Retail Group ApS-ip Pisiffiullu kattunnera akuerissappassuk (ilissi jnr. 19/00780) Pisiffik A/S pisussanngortinneqassaaq

Pisiffik A/S minnerpaamik ukiumut ataasiarluni pisussanngortinneqarpoq piffissami tassani ukiuni pingasuni Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfimmut takussutissiamik nassiussisassalluni

Nuuk, ulloq 29. januar 2020

Per Steen Larsen

Pisortat qullersaat

Pisiffik A/S

Ilimasaarutip tullia

Pisiffik A/S-ip ilimasaarut imaattoq tunniuppaa.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup/unammilleqatigiinnermi aalajangiisartut Arctic Retail Group ApS-ip Pisiffiullu kattunnera akuerissappassuk (ilissi jnr. 19/00780) Pisiffik A/S pisussanngortinneqassaaq

Pisiffik A/S minnerpaamik ukiumut ataasiarluni minnerpaamik ukiuni tallimani kattunnerup akuerineqarneraniit pisussanngortinneqarpoq Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfimmut takussutissiamik nassiussisassalluni

Nuuk, ulloq 29. januar 2020

Per Steen Larsen

Pisortat qullersaat

Pisiffik A/S

3 Maalaaruteqarnermi ilitsersuut

Unammilleqatigiinnermi aalajangiisartut aalajangiussaat allamut pisortaqarfimmut maalaarutigineqarsinnaanngilaq, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 35.

Aalajangiineq suliassanngortinneqarsinnaavoq:

Kalaallit Nunaata Eqqartuussivia, Postboks 1220, Jens Kreutzmannip Aqqutaa 1, 3900 Nuuk

post.rig@domstol.gl

tlf. +299 36 38 00

Aalajangiineq eqqartuussivimmut suliassanngortinneqarsinnaavoq kingusinnerpaamik sapaatip akunneri sisamat aalajangiinerup nalunaarutigineqareerneraniit, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 36.

Malugitinneqassaaq eqqartuussisunut 500 kr.-init Kalaallit Nunaata Eqqartuussiviani suliassanngortitsinermi akiliutigineqassammata.

4 Suliamik saqqummiineq

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup (maannamiit aamma aqutsisoqarfiup) ulloq 18. oktober 2019-imi naliginnaasoq nalunaarut tinguaa Pisiffik A/S-ip (maannamiit taaguuserneqartoq Pisiffik) pequtinik, nioqqutissat tigummisat pillugit aammalu Arctic Retail Group ApS-imiit (maannamiit taaguuserneqartoq Arctic Retail Group) sulisunik tunniussinermi pissarsineranut tunngasoq, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 17, stk. 1[1].  . Nalunaarut tamakkersimasumik naatsorsuutigineqarpoq ulloq 5. november 2019-imiit.

Aqutsisoqarfiup ulloq 6. december 2019-imi nalunaarutigivaa peqataasut kattunnerat fase II-mut ingerlaqqittoq, pissutigalugu pisariaqarmat immikkoortumik kattunnerup misissoqqissaarnissaanik. Suliarinissaanut piffissaliussaq taamaasilluni ulloq 15. maj 2020-nngorpoq, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 20, imm. 2. Aqutsisoqarfiup ilanngullugu nangaassuteqarnernut tunngasunik nassiussipput.

Peqataasut ilimasaarut pillugu siunnersuutinik ulloq 24. januar 2020-imi nassiussipput. Peqataasut inaarummik ilimasaarummik ulloq 30. januar 2020-imi tunniussipput.

4.1 Kattunnermi peqataasut

Kattunnermi peqataasuupput Pifissik A/S aammalu Arctic Retail Group ApS.

4.1.1 Pisiffik

Pisiffik A/S 46,53 %-imik Norgesgruppen Danmark ApS-imiit pingineqarpoq, 39,26 %-ia KFI Figros ApS-imiit pingineqarluni aammalu 14,21 %-ia Greenland Holding A/S-imiit pingineqarluni.

Kalaallit Nunaanni Pisiffik ataasiakkaanik nioqquteqarnermut aammalu nerisassanik sullissinermi pigisaqarluni arlariaanni annerpaavoq. Kalaallit Nunaata kitaani 47-inik pisiniarfiuteqarput illoqarfinni arfinilinni. Pigisaqarfiilu arlariiaat takutinneqarput Qaqortumi, Nuummi, Maniitsumi, Sisimiuni, Aasianni Ilulissanilu.

[1] Unammilleqatigiinneq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 1, 15. maj 2014-imeersoq (unammilleqatigiinnermut inatsit) kingusinnerusukkut allannguutai ilanngullugit.

Pisiffiup ingerlatarai pisiniarfiit Pisiffik, Spar, Torrak Fashion, Jysk, Pisattat, Elgiganten, Notabene, Akiki, Sweet Home aammalu Ikerasannguaq kioski Aasianniittoq, kiisalu nittartakkatigut pisiniarfik pisiffik.gl. Taassuma saniatigut Pisiffiup pigivaa suliffeqarfik KK Engros Kalaallit Nunaat tamakkerlugu tuniniaasoq Nuummiit pingaarnertut quersuaqarluni, nittartakkatigut pisiniarfik kiisalu cash and carry-pisiniarfiit pingasut.

Pisiniarfiit inissinneqarnikuupput taamaasillutik kalaallit nunaata inuisa 70 %-i aammalu inoqutigiit 73 %-i pilersorlugit.

Sullissinermut allaffeqarfik Nuummi inissisimavoq aammalu ingerlatsinermut piareersaaneq aqutsinerlu Aalborg-imi Grønlandshavne-mi inissisimalluni.

4.1.2 Arctic Retail Group

Arctic Retail Group ApS 100 %-imik Arctic Import A/S-imiit pigineqarpoq, Arctic Group A/S-imillu 100 %-imik pigineqaqqilluni..

Arctic Group A/S-i 94 %-imik Arctic Import Holding ApS-imiit pigineqarpoq aammalu 6 %-it BPH Retail ApS-imik pigineqarlutik.

Arctic Import Holding A/S 50 %-imik PJN ApS aammalu ON ApS-imiit pigineqarpoq.

PJN ApS 100 %-imik Bahia Invest ApS-imiit nakkutigineqarpoq, aningaasaleeqataassutillu 10,18 %-i pigineqarlutik. Aningaasaleeqataassutit 89,92 %-i allanik taasisussaatitaanngitsunik pigineqarput.

ON ApS 100 %-imik  ONI ApS-imiit nakkutigineqarpoq, aningaasaleeqataassutillu 10,45 %-inik piginnittuulluni. Aningaasaleeqataassutit 89,56 %-i allanik taasisussaatitaanngitsunik pigineqarput.

Bahia Invest ApS 100 %-imik Poul Jørgen Nielsen-imik pigineqarpoq.

ONI ApS 100 %-imik Ole Nielsen-imik pigineqarpoq.

Taamaattumik piginnittuiit aalajangiisuunermik Arctic Retail Group-imut sunniuteqartut tassaapput Poul Jørgen Nielsen aamma Ole Nielsen.

Arctic Retail Group-ip Kalaallit Nunaanni pisiniarfiit arfinillit ingerlappaat. Kattunneq atatillugu pisiniarfiit pingasut tunniunneqassapput. Kattunnermut ilaapput Ilulissani pisiniarfiit marluk, Nuummilu pisiniarfik ataaseq. Ilulissaniittoq pisiniarfik ataaseq matussaaq aammalu Uummannami[1]  Qasigiannguanilu[2] pisiniarfiit marluk ingerlanneqaannassallutik.

4.2 Ingerlatitsineq

Kattunnerup imaraa Pisiffiup pigisat nalillit, pingaarnertut pequtit aammalu nioqqutissat tigummisat[3], aammalu sulisut tigussagaat, kiisalu attartornerit maannakkut init niuerfigisat pingasunut niuertarfissuarnut[4]  nammineq tigooqqaasarfittallit aammalu tamusseerniartarfik[5]  ataaseq Arctic Retail Group-imiit pigilissagaat.

Kattunnermut isumaqatigiissummik atuuttussamik ulloq 14. oktober 2019-imi peqataasut atsioqatigiipput. Unammilleqatigiinnermi oqartussat kattunnerup akuerinissaanut ilaatigut isumaqatigiissummi aalajangiisussaapput.

Pisiffiup Arctic Retail Group-imiit makkuusut ulluinnarni atortussanik niuertarfiit tiguai:

  • Ilulissat Center Marked
  • Butik Nivi
  • Super1

Saniatigut Pisiffiup tamusserniartarfik Farmers Market Nuummi Super1-ilu marluusut Arctic Retail Group-imiit tiguai.

Kattunneq nalunaarutigineqartoq taamaasilluni aqutsinermit allanngortoqarpoq kattunnertut nalilimmik, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 16, imm. 1, nr. 2.

Peqataasut kalerriutigisimavaat kattunnermut peqqutaasimasoq ulluinnarni atortussanik niuernerup Arctic Retail Group-imi imminut akilersinnaanera ilungersunarsisimammat 2019-ip kingorna Nuummi Brugseni-mut pisiniarfimmik annaasaqarsimaneq peqqutaalluni (Butik Nathalie), kiisalu Ilulissani unammilleqatigiinnermut pisoq nutaaq Brugsenip takkunnerata kingorna, tassanilu Arctic Retail Group-ip ulluinnarni atortussanik suliniarnerata annerpaartaa ingerlassimallugu.

Taamaattumik Arctic Retail Group-ip isumaliutigisimavaa taakku kingunerisaanik qanoq alloriaateqassanerluni. Eqqartorneqarsimavoq nioqquteqarfimmi isumannaallisaasoqassanersoq imaluunniit pisiniarfiit matuneqassanersut.

Uani aalajangiussami suliarineqarpoq ingerlatitseqqinnissartaa pisiniarfiit pingasut tiguneranut tunngasoq: Ilulissat Center Marked, Butik Nivi aammalu Super1. Tamusserniartarfiup Farmers Market-ip tiguneranut tunngasoq uani oqaaseqaammi suliarineqaqqissanngilaq, pissutigalugu Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilermagu tassunga tunngatillugu kattunneq unammilleqatigiinnermut tunngasunik akornusiissanngitsoq.

4.3 Inatsisit atortinneqarfiat aammalu nalunaarutiginnittussaatitaaneq

Unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 15, imm. 1-ip malittarivaa kattunneq nalunaarutigineqartussaatitaasoq, taakkua suliffeqarfiit kattunnermut ilaasut marluullutik Kalaallit Nunaanni ukiumoortumik katillugu kaaviiaartitaqarunik minnerpaamik 100 mio. kr.-inik, aammalu minnerpaamik peqataasuni suliffeqarfiit marluk immikkut Kalaallit Nunaanni katillugu ukiumoortumik minnerpaamik 50 mio. kr.-inik kaaviiaartitaqarunik.

Kattunnerup kaaviiaartitanut tunngatillugu piumasaqaatit naammassineraat nalilernerani unammilleqatigiinnermut inatsimmi, taamaattumik peqataasut suliffeqarfiit kaaviiaartitaat attuumassuteqartuusarpoq. Kisiannili tuniniaasumut tunngatillugu naatsorsuutigineqartassaaq taassuma kaaviiaartitaa taakkununnga tiguneqartunut nalilinnut tunngasoq, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 15, imm. 2.

[1] Rema, 3961 Uummannaq.

[2] Easy2Go, Poul Hansensvej 33, 3951 Qasigiannguit.

[3] Pisiffiup aammattaaq kattunneq atatillugu Butik Jope-ip Ilulissaniittup nioqqutissanut toqqorsivii pissarsiarivai.

[4] Ilulissat Center Marked aamma Butik Nivi marluullutik Ilulissaniittut, kiisalu Nuummi Super1.

[5] Nuummi Farmers Market.

Peqataasut suliffeqarfiit taakkartorneqartut unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 15 malillugu paasineqassapput Europa-Ataatsimiititaliarsuaq (maannamiit aamma Ataatsimiititaliarsuaq) suleriusaa naapertorlugu[1].

Peqataasut suliffeqarfiit tassaapput taakku suliffeqarfiit toqqaannartumik naammassinnittut imaluunniit kattunnermut peqataasut. Taakkua peqataasut suliffeqarfiit taamaattumik assigiinngitsumik aalajangerneqartarput apeqqutaalluni taassuma kattunnerup qanoq issusianik.

Uani suliassami eqqartorneqartillugu nammineq nakkutiginninnermik tigusineq, taamaasillutik suliffeqarfiit peqataasut eqqartorneqarput nakkutiginninnermik pissarsisoq aammalu suliffeqarfimmik tigusisoq. Pisiffik aammalu Arctic Retail Group-i taamaasillutik suliffeqarfiupput peqataasut.

Peqataasut paasisitsinerat malillugu Pisiffik 2018-imi Kalaallit Nunaanni kaaviiaartitaqarsimavoq 1.174,3 mio. kr.-inik. Arctic Retail Group 2018-imi Kalaallit Nunaanni [xxx] mio. kr.-inik kaaviiaartitaqarsimavoq.

Unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 15, imm. 1-imi suliffeqarfiit peqataasut kaaviiaartitaasa piumasarineqartut qaangermagit kattunnermik eqqartuisoqarpoq unammilleqatigiinnermut inatsisini kattunnermut nakkutiginninneq pillugu inatsisinut ilaasumik, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi kapatali 5.

 5 Tuniniaavimmik allaatiginninneq

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup ulloq 6. november 2019-imi kattunnermik ilimasaarinninnermik saqqummiivoq aqusisoqarfiup nittartagaani www.aua.gl. -imi. Taanna atatillugu aqutsisoqarfik kajumissaarivoq tamanut soqutiginnittunut naqqiutissanik tunniussisoqarsinnaasoq kingusinnerpaamik ulloq 18. november 2019 nal. 12:00. Kattunnermut naqqiutissanik aqutsisoqarfik tigusaqarsimanngilaq.

Tuniniaavinnik allaatiginnginneq kattunnerup ilaaffigisaanut tunngasoq taamaattumik peqataasut nalunaarutiginninneranik aallaaveqarpoq kiisalu aqutsisoqarfiup misissueqqissaaneratigut.

Pisiffik Arctic Retail Group-ilu marluullutik Ilulissani Nuummilu ulluinnarni atortussanik pisiniarfeqarput. Marluullutik taakkunani illoqarfinni marlunni ulluinnarni atortussanik immikkoortitikkanik tuniniaasuupput. Arctic Retail Group-ip Nuummi pisiniarfia Super1 niuertarfiuvoq akikitsuutilik, kisiannili peqataasut nalunaarutigaat periarfissaasimanngitsoq akikitsunik ingerlatsinissap piviusunngortivinnissaa.

Peqataasut nalunaarutigaat katillugu ulluinnarni atortussanik tunisinermi kaaviiaartitsineq Ilulissani Nuummilu 2018-imi [xxx] mio. kr.-iusimasoq aammalu [xxx] mio. kr.-iulluni. Aqutsisoqarfiup peqataasut kaaviiaartitsinermut kisitsisai nunamut niuerfiusunut tunngaviliussimavai tuniniaavinnit allaatiginninnermini.

Ulluinnarni atortussanik niuerfiit ilisarnaatigaat nioqqutissat annerpaartaat eqqunneqarsimanerat. Taamaasilluni taamaallaat Nuuk Imeq-mi nioqqutissaataat (immiaaqqat sodavandillu) kiisalu nioqqutissat aalisakkat piniakkallu nunami pisarineqarsimasut nioqqutissiarineqartarlutik.

Naalakkersuisut KNI A/S-ilu kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqarput illoqarfiit nunaqarfiillu minnerit pilersornissaat pillugu. Taakkunani niuerfinni kattunnermi ilaasuni kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqartoqanngilaq.

Akinik aaqqissuussineq unammilleqatigiinnermut tunngasut atugassat aallaavigalugit pisarpoq.

Peqataasut Nuuk allaatigivaat tamakkiisumik niuerfittut ineriartorsimasoq, tassanilu naatsorsuutigineqaratik annertuut allannguutit. Ilulissanili niuerneq kisianni allanngoriartortoq, pissutigalugu 2018-imi Brugseni pisiniarfimmik illoqarfimmi pilersitsisimammat.

[1] Inatsisit atortinneqarfiat pillugu Isumalioqatigiisitap peqqussutaa malillugu (EF) nr. 139/2004 kattunnerit nakkutiginerat aammalu suliffeqarfinnut tigusineq pillugu (2008/C 95/01). pkt. 62-82 Ataatsimiititaliarsuup aalajaallisaanermut nalunaarutaa ulloq 16. april 2008-imeersoq.

Illoqarfiit taakku marluk alliartorput aammalu maaannakkut inuttussuseqarnermik qaffariaateqarlutik, kisiannili alliartorneq annertunngilaq.

5.1 Unammillertut

Peqataasut malillugit killilimmik ulluinnarni atortussanik niuerfinni peqataasoqarpoq. Peqataasut eqqaavaat Brugseni aamma Kamik niuerfinni unammillertutuatut.

Brugseni aammalu Kamik unammillertuupput pisiniarfiutillit, pissutigalugu nittartakkatigut niuerneq ulluinnarni atortussanik suli Kalaallit Nunaanni naammattumik siaruarneqanngimmat.

Peqataasut aammattaaq eqqaamaat pisortatigut pigineqartoq KNI A/S qangali kissaateqarsimasoq illoqarfinni annerusuni ataatsimik imaluunniit arlalinnik pilersitserusulluni. Taamaasilluni KNI A/S unammillertunngorsinnaavoq.

Manna tikillugu KNI A/S pisortatigut pigineqarnini peqqutigalugu akuerineqarsimanngilaq illoqarfinni annerusuni pilersitsissalluni, kisiannili politikkikkut tusakkat malillugit kiffartuussinissamik isumaqatigiinninniarnerit nutaat aallartippata 2021-imiit KNI A/S illoqarfinni annerusuni pisiniarfinnik pilersitsisinnaaneranut periarfissaqalernissaa ammaanneqassasoq ilimanaateqarpoq. [1]

5.1.1 Ilulissat

Ilulissani Brugsenip pisiniarfimmik pilersitsereernerata kingorna niuerfimmi unammillertut pingasunngorput.

Ilulissani ulluinnarni atortussanik niuertut annersaraat Pisiffik, taassumalu tuniniaaviup ilaa tigummisaa 2018-imi [xx] %-iulluni. Tulliusoq tassaavoq Brugseni tuniniaaviup ilaa tigummisaa [xx] %-iulluni aammalu Arctic Retail Group [xx] %-iulluni.

Peqataasut pisiniarfiutaat illoqarfimmi agguataarluarneqarput. Illoqarfiup qeqqaniipput taakku marluk niuertarfissuit nammineq tigooqqaaffillit.

Figur 1 Ilulissani ulluinnarni atortussanik niuertarfiit inissisimanerat
Kilde: NunaGIS

5.1.2 Nuuk

Ulluinnarni atortussanik niuerfimmi Nuummi peqataasut sisamaapput. Brugseni annerpaavoq tuniniaaviup ilaa tigummisaa [xx] %-iulluni. Tulliusoq tassaavoq Pisiffik [xx] %, Kamik [xx] % aammalu Arctic Retail Group niuerfiup [xx] %.

Peqataasut marluk anginerpaartai Brugseni Pisiffillu illoqarfiup qeqqani pisiniarfiutitik inississimavaat. Pisiffiup pisiniarfia anginerpaaq Nuuk Center-imi aammalu Brugsenip pisiniarfia anginerpaaq illoqarfiup qeqqani. Taakkua saniatigut Nuussuarmi Qinngorpumilu aamma pisiniarfiuteqarput.

[1] tak. Aningaasaqarnermut Inatsimmi konto 64.01.07 Missingersuutinut iluarsiissutit, tak. konto 64.10.12.

Arctic Retail Group-ip pisiniarfia Super1 aammattaaq illoqarfiup qeqqani inissisimavoq. Pisiniarfiit Kamik-iit katitigaapput pisiniarfik qanittumiittuullutik aammalu immikkut pisiniarfiullutik.

Figur 2 Nuummi ulluinnarni atortussanik niuertarfiit inissisimanerat
Kilde: NunaGIS

5.2 Pisiortorfiit

Ulluinnarni atortussanik niuertarfinni tuniniakkat annerpaartaat eqqunneqarnikuupput.

Immiaaqqat sodavandillu pisiarineqartarput kalaallit nunaanni amerlasuunngorlugit tunisisartoq KNI A/S aqqutigalugu. Saniatigut aalisakkat qaleruallillu Royal Greenland A/S-imiit pisiarineqartarput kiisalu aalisartuniit piniartunillu toqqaannaq.

Kalaallit Nunaat nammineq pilersortuunngilaq nioqqutissanik tuniniagaateqarluni niuertarfissuarnut nammineq tigooqqaasarfilinnut.

6 Tusarniaanermut akissut

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfik allaqqitassiamik siunnersuutissamik tusarniaanermi Pisiffimmut Arctic Retail Group-imullu ulloq 31. januar 2020 nassiussivoq tusarniaanermut piffissaliussaqartumik ulloq 21. februar 2020 tungaanut.

Peqataasut siunnersuummut oqaaseqaatiminnik ulloq 3. februar 2020-imi tunniussipput.

Ulloq 3. februar 2020 Arctic Retail Group-ip e-mailikkut Thomas Hjort-imiit nassiunneqartumik nalunaarutigaa ingerlatsivik tusarniaanerup imarisaanut akerliliiissuteqanngittoq aammalu taakkununnga paasissutissanut imaluunniit siunnersuummut.

Pisiffik ulloq 3. februar 2020-imi e-mailikkut illersuisoq Jannik Isidor-imiit nassiunneqartumik allappoq ingerlatsivik siunnersuummut oqaaseqaatissaqanngitsoq.

 

7 Naliliineq

7.1 Naleqquttunik niuerfinnut killiliineq

7.1.1 Nioqqutissianik niuerfik naleqquttoq

Peqataasut nalunaarummi ulloq 18. oktober 2019-imeersumi oqaatigivaat nioqqutissianik niuerfik naleqquttoq tassaasoq ulluinnarni atortussanik tuniniaaneq[1].

Peqataasut aammattaaq oqaatigivaat kattunnermut naleqquttoq nioqquteqarfik tassaasoq Niuertarfissuit nammineq tigooqqaasarfillit [2].

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup taamaattumik nalilerpaat nioqqutissianik nierfik naleqquttoq tassaasoq ulluinnarni atortussanik tuniniaaneq.

7.1.2 Nunami niuerfik naleqquttoq

Peqataasut naluaarummi ulloq 18. oktober 2019-imeersumi oqaatigivaat nunami niuerfiusoq naleqquttuusoq tassaasoq Kalaallit Nunaat, tamanna pisinnaanngippat Qeqertarsuup Tunua aammalu Nuuk, tamannalu aamma pisinnaanngippat Ilulissat aammalu Nuuk.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nunami niuerfimmut naleqquttumut killiliinertik atatillugu isiginiarsimavaat Ataatsimiititaliarsuup sulisaasia, soorlu ilaatigut oqaatigineqartoq  Atugassanik pisiniarfinnut nioqquteqartut niuertarfissuup nammineq tigooqqaasarfillip illoqarfiup eqqaamiuinut  killiliussatut isigisaa  pisiniartut niuertarfimmut nammineq tigooqqaasarfilimmut biilerlutik 20 minutsit sinnernagit angusinnaasaaniissasoq[3].

Kalaallit Nunaata attaveqatigiinnera isumaqarpoq naleqquttuunngitsoq niuerfik killilissallugu ulluinnarni atortussanut annertunerusumik illoqarfinnut ataasiakkaanut imaluunniit nunaqarfinnut sanilliussinikkut. Illoqarfinni annerusunili naleqquttuusinnaavoq nunami niuerfik killilernerussallugu soorlu assersuutigalugu ataasiakkaanut illoqarfiit ilaanut.

[1] Nioqqutissanik tuniniaaneq ullormiit ullormut atorneqartartunik.

[2] [47.11.20] Niertarfissuit nammineq tigooqqaasarfillit.

[3] Ataatsimiititaliarsuup aalajangiussaa ulloq 20. november 1996-imeersoq (97/277/EF) Kesko/Tuko.

Uani suliassami aqutsisoqarfiup nunamut naleqquttumut niuerfik killilerpaa Ilulissani Nuummilu ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut.

7.1 Unammilleqatigiinneq eqqartuussisutigoorlugu nalilernera

7.2.1 Aalajangiinermi tunngaviit

Kalaallit inatsisaat suliffeqarfiit kattunnerannik nakkutiginninnerit pillugit unammilleqatigiinnermut inatsimmi kapitali 5-imi takuneqarsinnaapput. Suliffeqarfiit kattunneranik nakkutiginninneq imaqartarpoq misissueqqissaarnermik, tassanilu misissorneqartarlutik kattunnerup taanna unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq annertuumik akornusersinnaaneraa. Unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 19, imm. 2-imi aalajangiinermi tunngaviit takuneqarinnaapput:

Kattunneq unammilleqatigiinnerup sunniuteqarluarnissaanik, pingaartumik pilersitsinerup malitsigisaanik imaluunniit pissaaneqarnerusumik inissisimanermik nukittortitsisumik, annertuumik akimmisaartitsinngitsoq akuerineqassaaq. Kattunneq unammilleqatigiinnerup sunniuteqarluarnissaanik, pingaartumik pilersitsinerup malitsigisaanik imaluuniit pissaaneqarnerusumik inissisimanermik nukittortitsisumik, annertuumik akimmisaartitsisoq inerteqquteqarfigineqassaaq.

Unammillertut akornanni kattuttoqarpat – tassa imappoq kattunnerit qaleriilertut – pingaarnertut periuutsinik marlunnik kattunneq unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq annertuumik akornusersinnaavaa:

  1. Kattunnerup unammilleqatigiinnikkut annertuumik aallussisoqarnera suliffeqarfimmi ataatsimi amerlanerusuniluunniit peersinnaavaa, taamaasillunilu niuerfimmi pissaanermik annertunermik peqalersillugu ataqatigiissaarinermik pissusilersornermik atuinngikkaluarluni (illuinnarsiortumik sunniutit).
  2. Kattunnerup unammilleqatigiinnerup qanoq issusia allanngortissinnaavaa, taamaasillunilu ilimanarnerulerluni suliffeqarfiit siusinnerusukkut ataqatigiissaarinermik allannguinngitsut, taamaasillutik maannakkut taamaattumik ataqatigiissaarilersillugit aammalu akitik qaffallugit imaluunniit allatigut unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq akornuserlugu. Kattunneq aammattaaq oqinnerulersitsisinnaavoq, patajaallisaallunilu imaluunniit suliffeqarfiit akornanni ataqatigiissaarineq pitsanngortillugu, kattuttoqannginnerani periuutsimikkut ataqatigiissaarereertut akornanni (ataqatigiissaarinermik sunniutit).

Kattunnerup illuinnarsiortumik aammalu ataqatigiissaarinermi sunniuteqarnerisa nalilernerani ilaatigut aallaaviusarput tuniniaaviup ilai tigummisat, Herfindahl-Hirschman-Indeks-ip (HHI) qaffasissusaa kattunnerup kingorna aammalu HHI-ip (maannamiit aamma delta HHI) allanngornera tamani naleqquttuni niuerfinni kattunnerup malittarisaanik. HHI-ip allanngornera immikkuullarissumik piukkunnartarpoq kattunnerup sunniutaata nalilernissaanut, aatsaalli nioqqutissat niuerfimmi assigiiaangaatsiarpata.

7.2.2 Piviusunut naapertuutinngittoq

Kattuttoqarnerani unammilleqatigiinnermut sunniutit nalilerneqassappata unammilleqatigiinnermut pissutsit sanilliunneqartarput soorlu taassuma kattunnerup nalunaarutigineqartup malittarisinnaasai, pissutsillu atulersinneqartussat kattunneq nammassineqanngippat, taannalu taaneqartarpoq piviusunut naapertuutinngittoq.

Piviusunut naapertuutinngitoq aalajangiunneqartarpoq naatsorsuutigisaq unammilleqatigiinnermut inissisimaneq malillugu, peqataasut isumaqatigiissimanngikkaluarpata kattuttoqarnissaanut. ”Kattupput” uani paasineqassaaq ingerlatitsinertaa pigisat nalillit ataatsimoorunneranik suliarinnittoq peqataasut isumaqatigiissutigisaat. Taamaasilluni kattuttoqanngikkaluarpat pissusissat sanilliunneqartarput tassunga niuerfimmut unammilleqatigiinnermut pissusissamut naatsorsuutigisamut kattunnertalimmut.

kattunnerup sunniutissai nalilerniartillugit amerlanertigut naleqquttuunerusarpoq taakku unammilleqatigiinnermut pissutsit atuuttut kattunnerup nalaani sanilliutissallugit. Naleqquttumik pissuseqartillugu niuerfimmut siunissami allannguutissat naatsorsuutigisat isiginiarneqarsinnaapput naleqquttumik siulittuutigineqarsinnaappata. Aqutsisoqarfiup naliliileruni suna sanilliussineq naleqquttuunersoq immikkut isiginiarsinnaavai taanna ilimagineqartoq suliffeqarfik amerliartortussaq imaluunniit tunuariartussaq kattunneq naammassineqanngippat.

Arlalinnik ilimasaarutinik qinigassaqarpat unammilleqatigiinneq qanoq pissuseqassanersoq kattunneq naammassineqannippat ilimanarnerpaaq tunngaviliunneqassaaq. Taannalu sanilliunneqassalluni naammatsorsuutigisamut unammilleqatigiinnerup qanoq pissusianut niuerfinni kattuttoqartillugu.

Kattuttoqarneranik eqqartuisoqarpat unammilleqatigiinnermut ingerlalluartumut annertuumik akornusiisussamik, taamaakkaluartoq kattunneq akueritissinnaassaaq takutinneqarsinnaappat

kattunnermi peqataasut ilaat suliffeqarfittut naalliuuteqartoq, aammalu taanna unammilleqatigiinnerup aaqqissuunnera ajornerulersitaq tamatuma malittarisaanik oqaatigineqarsinnaanngippat kattunnerup pissutaanik pilersinneqarsimasoq. Tamanna atatillugu aalajangiisuussaaq uppernarsarneqarsinnaanersoq suliffeqarfik naalliuutilik siunissaq qaninnerusumi niuerfimmiit anisariaqalissasoq aningaasaqarnikkut ajornartorsiuteqarnini pissutigalugu, allamik suliffeqarfimmiit tiguneqanngikkuni. Aammattaaq ilanngullugu uppernarsarneqassaaq allamik unammilleqatigiinnikkut minnerusumik akornusiisumik tigusinermik peqanngitsoq, kiisalu suliffeqarfiup naalliuutilip pigisaata nalillit kattunneq naammassineqanngippat niuerfik qimassagaat.

Ataatsimiititaliarsuup sulisaasia malillugu kattunnermut peqataasut peqquneqarput piffissaq eqqorlugu paasissutissat tamarmik attuumassutillit pingaaruteqartut tunniutissallugit, taakkualu takutitsinissamut pingaaruteqarlutik taanna ajornerulertoq unammilleqatigiinnerup qanoq pissusia kattunnerup naammassineqareernerata kingorna kattunnermik peqquteqanngittoq[1].

Suliffeqarfiit kattunneq pillugu nalunaarusiornerminni arlallit paasissutissat tunniutissavaat, taakkualu aqutsisoqarfiup misissueqqissaarneranut aammalu kattunnermut naliliinermi atortussaavaat. Peqataasut ilaatigut kalerriutigissavaat ukiuni pingasuni tulliuttuni allisarnissamik imaluunnit annikillisitsinissamik pilersaarutit nioqqutissiornermut imaluunniit tunisinermut imaqqortussusermut tunngasut.

7.2.2.1 Piviusunut naapertuutinngittoq pillugu peqataasut tunngavilersuinerat

Peqataasut nalunaarutiginninnerup suliarinera atatillugu oqaatigivaat ilimanarnerpaaq piviusunut naapertuutinngittoq tassaasoq Nuummi Ilulissanilu Arctic Retail Group-ip ulluinnarni atortussanik niuerfik qimassagaa.

Arctic Retail Group-ip tamanna uppernarsarniarlugu arlallit paasissutissat uppernarsaatillugu suliffeqarfiup aningaasaqarnikkut qanoq pissusianut tunngasut aammalu tunisinermi ingerlaaseq Pisiffillu kattunnissap isumaqatigiissutiginissaata tungaanut nassiussimavai.

Atortussat takutippaat Arctic Retail Group […]

[…][2]

[…][3]

[…]

[…][4]

Arctic Retail Group paasissutissiinermik nassiussisimavoq ingerlatsiviup pisiniarfiutaanik pisisinnaasunik ujaasineq pillugu. Paasissutissiinermi takuneqarsinnaavoq eqqartuisoqarsimasoq arlalinnik pisiniarfinnut pisisinnaasunik […]

[…]

[…]

[…]

[…]

[…][5]

7.2.2.2 Aqutsisoqarfiup Piviusumut naapertuutinngittumut naleqquttumut naliliinera

»Failing company defence« imarivaa Unammilleqatigiinnermi aalajangiisartut kattunneq akuerisinnaagaat, naak kattunnerup unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq akornuseraluarpagu, peqataasut ilaat suliffeqarfittut naalliuuteqartuuppat, aammalu peqataasut ilaatigut uppernarsarsinnaappassuk kattunnerup sunniutipilui unammilleqatigiinnermut piviusunngorumaartut, naak kattunneq naammassineqanngikkaluartoq.

[1] Ataatsimiititaliarsuup aalajangiussaa ulloq 2. april 2003-imeersoq suliami COMP/M.2876, NewsCorp/Telepiú.

[2] Tak. Grønlandsbank-ip allagaa ulloq 14. januar 2020-imeersoq.

[3] Tak. Nordea-p allagaa ulloq 15. januar 2020-imeersoq.

[4] Tak. Ernst & Youngs allagaa ulloq 15. januar 2020-imeersoq.

[5] Tak. Arctic Retail Group-ip oqaaseqaataa ulloq 14. januar 2020-imeersoq.

Piumasaqaatit naammassineqartussat pingasuupput »failing company defence«-ip atorneqarsinnaanissaanut:

  1. Taanna tiguneqartoq suliffeqarfik siunissaq qaninnerusumi niuerfimmiit anisariaqalissasoq aningaasaqarnermut ajornartorsiuteqarnera pissutigalugu, allamik suliffeqarfimmiit tiguneqanngikkuni.
  2. Allamik toqqagassamik unammilleqatigiinnermut minnerusumik innarliisumik tigusinermik peqanngitsoq.
  3. Suliffeqarfiup naalliuutillip nalillit pigisai pinngitsooratik niuerfik qimassagaat kattunneq naammassineqanngippat.

Peqataasut uppernarsaasussaatitaapput piumasaqaatit naammassineqarsimasut.

Piumasaqaatip pingajuata tunuliaqutaa tassaavoq taakkua siulliit piumasaqaatit marluk periarfissaq tammartivinngimmassuk peqataasup pingajuata taassuma suliffeqarfiup naalliuutillip pigisai nalillit pisarinissaanut, taanna suliffeqarfik naalliuutilik akiliisinnaajunnaassangaluarpat. [1]

Piumasaqaatit pingajuat naammassineqartutut isigineqassappat taassuma suliffeqarfiup naalliuutillip ataasiakkaat nalillit pigisai akiliisinnaajunnaarnerup akilersornera atatillugu unammillertunik taamaasillutik tiguneqassanngillat aammalu niuerfimmut kingusinaalaarluni ilisariteqqinneqassallutik. [2]

Kattunnermut peqataasut pisussaapput piffissaq eqqorlugu paasissutissat attuumassuteqartut tamarmik tunniutissallugit, taakkualu pingaaruteqarlutik takutinnissaanut taanna unammilleqatigiinnermut aaqqissuussinermut ajorseriarneq kattunnerup suliarinerata kingorna kattunnermik peqquteqanngitsoq. Taamaasillutik kattunnermut peqataasut pisussaapput uppernarsassallugu taakku piumasaqaatit pingasut naammassineqarsimasut.

Aqutsisoqarfiup qulaani allaqqasut aallaavigalugit aammalu Arctic Retail Group-ip aningaasaqarnikkut inissisimanera isiginiartillugu aalajangiuppaa ilimanarnerpaaq pisinnaasoq tassaassasoq Arctic Retail Group-ip ulluinnarni atortussanik niuerfiit Nuummi Ilulissanilu qimattariaqassagai.

Arctic Retail Group-i nalunaajaasimavoq pisisinnaasunut allanut ingerlatsiviup attaveqarfigisimasaanut. Allanik periarfissaqarsimanngilaq Pisiffik kisimi.

7.2.3 Ulluinnarni atortussanik niuerfiup nalilernera

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilerpaa Ilulissani ulluinnarni atortussanik tunisinermut niuerfimmut killilerneqarsinnaasoq aammalu Nuummi ulluinnarni atortussanik tunisinermut niuerfummut, tak. immikkoortoq 7.1. Taakku niuerfiit sunnerneqartuupput kattunnermik sunnerneqartuupput.

7.2.3.1 Illuinnarsiortut kattunnermi sunniutissat

Kattunnerup unammilleqatigiiffiusoq ingerlalluartoq niuerfimmi annertuumik akornusersinnaavaa unammilleqatigiinnermik ingerlatsisoq ataaseq arlallilluunniit pingaarutillit peerlugit, taamaasillunilu annerusumik niuerfimmi piginnaaninitsillugit.

Kattunnerup toqqaannarnerpaamik sunniutigisartaa tassaasarpoq unammilleqatigiinneq suliffeqarfiit kattuttut akornaniittoq tammartarmat. Soorlu assersuutigalugu suliffeqarfiit kattuttut ilaata kattunneq sioqqullugu akini qaffassimappagit, taamaasilluni taakkua nioqqutissanik tunisinerata ilaa suliffeqarfiup aappaanut annaasimassavai. Kattunnerup tamanna immikkuullarissoq naqitsineq peertarpaa.

Suliffeqarfiit tassani niuerfimmiittut, kisiannili kattunnermut ilaanngitsut, aammattaaq unammilleqatigiinnermut naqitsineq oqinnerulersoq atorluarsinnaavaat kattunnerup kingunerisassaa, pissutigalugu taakku suliffeqarfiit kattuttut akinik qaffaanerat isumaqarsinnnaappat piumaneqassutsip ilaa unammillertunut suliffeqarfinnut nuussinnaasoq, taamaasillutillu taakku akilersinnaasumik akinik qaffaasinnaanngortillugit.

Akulikitsumik kattunnerup taamaamannak illuinnarsiortumik sunniuteqartitsisup kingunerisinnaasarpai unammilleqatigiinnermik ingerlalluartumik pilersinneqarnermikkut akornusiineq imaluunniit sallersaasutut inissisimanermik sakkortusaaneq. Kattunneq

unammilleqatigiinnerup sunniuteqarluarnissaanik, pingaartumik pilersitsinerup malitsigisaanik imaluunniit pissaaneqarnerusumik inissisimanermik nukittortitsinngikkaluarluni pilersitsinngittoq unammilleqatigiinneq ingerlalluartoq aamma annertuumik akornusersinnaavaa.

Nierfinni oligopol-iusuni kattunnerit unammilleqatigiinnermut naqitsinermik pingaaruteqartumik kattuttut akornanni peersitsinnaasarpoq, kiisalu unammillertunut sinneruttunut unammilleqatigiinnermut naqitsinermik sakkukillisaalluni, tamassumalu unammilleqatigiinneq annertuumik akornusissavaa, naak pilersitsinermik imalunniit sallersaasutut inissisimanermik sakkortusaanermik kinguneqanngikkaluarluni.

Assigiinngitsut pissutsit apeqqutaasarput takutinniaraanni qanoq ilimanartiginersoq kattunneq illuinnaasiortumik sunniuteqassanersoq, taakkualu pissutsit niuerfiit kattunnermut tunngasut assigiinngitsut pissusaat apeqqutaalluni allanngorarsinnaasarlutik.

Ilaatigut pissutsit naliliinermi ukua atorneqartarput kattunnerit qularnanngitsumik illuinnaasiortumik sunniuteqassanersut paasiniarlugu. Pissuseq ataaseq imaluunniit pissutsit arlallit najuuppata, taakkua takutissinnaavaat kattunnerup malittarisaanik illuinnaasiortumik sunniuteqarnissamik navianaateqartoqartoq:

  • Kattunnermut peqataasut annertuumik tuniniaaviup ilaani tigummisaqarpata; tuniniaaviup ilaa tigummisaq annertunerutillugu aammalu kattunnermi taakku annertuninngoqqippata, taava ilimanarpoq niuerfimmi piginnaaneq annertunerulissasoq.
  • Kattunnermut peqataasut unammillertutut qanippata, kisiannili qaninnerpaasariaqaratik; kattunnermut peqataasut akornanni nioqqutissaataasa taarsiutigisinnaanerat annertunerutillugu taava ilimanarnerulissaaq akit qaffanneqarumaartut.
  • Pisiniartut pisiortorfinnit allannguisinnaaneranut periarfissat annikillissapput, ingammik allanngorneq annertuumik aningaasartuuteqarfiuppat, imaluunniit pisiortorfinnit allanik toqqangassakippat.
  • Unammillertut akit qaffappata tuniniakkatik immaqa ilarusussanngilaat, assersuutigalugu unammillertut isernissamut aporfinnik naapitsigamik, taassumalu ataani imartussutsimut killeqarneq aporfiummat.
  • Kattunnermut peqataasut piginnaaffigivaat unammillertut siammarsarnissaat akornusissallugu, soorlu assersuutigalugu taassuma kattoqatigiit ilaata paarimmagu sunniisinnaaneq pingaaarutilik, ingerlatitsisinnaaneq, aammalu illunut piginnittuussuteqaruni imaluunniit aningaasatigut nukittuguni.

[1] Ataatsimiititaliarsuup aalajangiussaa ulloq 2. april 2003-imeersoq suliami COMP/M.2876, NewsCorp/Telepiú.

[2] Ataatsimiititaliarsuup aalajangiussaa ulloq 10. maj 2017-imeersoq suliami COMP/M.4381, JCI/Fiam.

  • Kattunnerup unammilleqatigiinnermut pissuseq annertooq peersinnaavaa, soorlu assersuutigalugu suliffeqarfiit ilaat annertunerusumik unammilleqatigiinnermut sunniuteqarsinnaasarput tuniniaaviup ilaa tigummisaannut sanilliullugu. Kattunnerup suliffeqarfik taamaattoq ilannguppagu taava unammilleqatigiinnermut pissuseq ataavartoq annertuumik allanngortinneqarsinnaavoq, ingammik niuerfik aallunneqarluarpat.

Qulaani pissutsit tamarmik najuuttariaqanngillat illuinnaasiortut sunniutit ilimanarnerunissaanut, aammalu taakku allattuiffittut tamakkiisutut isigineqassanngillat.

Kattunnerup illuinnaasiortumik sunniuteqarsinnaaneranik naliliinermi piviusunut naapertuutinngittunut sanilliussisoqassaaq, tassa imaappoq taakkununnga pissutsinut kattunneq naammassineqanngippat atulertussanut.

Soorlu qulaani allaaserineqartoq uani suliassami aqutsisoqarfiup nalilerpaa piviusunut naapertuutinngittoq ilimanarnerpaaq tassaasoq Arctic Retail Group-ip Nuummi Ilulissanilu ulluinnarni atortussanik niuerfik qimakkaa. Ataani immikkoortuni taamaattumik sanilliussisoqassaaq tassunga pilersaarutigineqartumut kattunnermut unammilleqatigiinnerup sunnitissaanut, taakkualu sanilliunneqassallutik Arctic Retail Group-ip Nuummi Ilulissanilu ulluinnarni atortussanik niuerfiit qimanneranut.

7.2.3.1.1 Tuniniaaviup ilai tigummisat aammalu HHI

Tuniniaaviup ilai tigummisat aammalu aallunneqassutsit iluaqutaasunik paasissutissiisarput niuerfiup qanoq aaqqissuussaaneranik aammalu kattunnermut peqataasut, unammilleqatigiinneratalu pingaaruteqassusaannut.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup Ataatsimiititaliarsuup HHI-a assigalugu atorpaa unammilleqatigiinnerup nierfimmi naqitsineranut paasititsissutissatut[1].

Ligning 1 Herfindahl-Hirschman Index (HHI),

[1] Kattunnerit nalilernissaannut Ataatsimiititaliarsuup Najoqqutassiai suliffeqarfiit kattunneranik aammalu suliffeqarfiit tigunerannik Isumalioqatigiisitap peqqussutaa malillugu, (2004/C 31/03).

Tuniniaaviup ilai tigummisat ilaatigut atorneqartarput nalilerniarlugu taassuma suliffeqarfiup kattuttup sallersaasutut inissisimaneq anguneraa imaluunniit sallersaasutut inissisimanerulertinneraa ataatsimi imaluunniit arlalinni niuerfinni.

  1. Tuniniaaviup ilaa 50 %-i sinnerlugu tigummigaanni tamanna nammineerluni takussutissaasinnaavoq nierfimmi sallersaasutut inissisimanermik. Unammillertulli minnerit naammattumik killilimmilli sunniuteqarsinnaapput, soorlu assersuutigalugu periarfissaqarunik kajujuummissuteqaallutillu tunniussukkamit annertusarnissaannut.
  2. Tuniniaaviup ilaa tigummisaq 25 %-it aammalu 40 %-it akornaniippat unammilleqatigiinnermut ajornartorsiuteqalersitsisinnaavoq allat pissutsit peqqutigalugit, soorlu assersuutigalugu unammillertut annertussusaat aammalu nukittussusaat, imaqqortussutsimikkut killeqarnerat imaluunniit kattunnermut peqataasut imaluunniit nioqqutissaat taarseruminartuuppata.
  3. Tuniniaaviup ilaa tigummisaq 25 %-it ataappagu tamassuma pingaartumik takussutissarisinnaavaa kattunneq naatsorsuutigineqarsinnaanngitsoq unammilleqatigiinnermut ingerlalluartumut akornusiissalluni.

Aallunneqarnera aammattaaq paasissutissanik iluaqutaasunik unammilleqatigiinnerup qanoq pissuseqarneranik tunniussisinnaavoq. Immikkuullarissunik pissutissaqanngippat naliginnaasumik ilimanarneq ajorpoq unammilleqatigiinnermut ajornartorsiutinik niuerfimmi takussutissaqarnissaanut HHI kattunnerup kingorna imaappat:

  1. 000 ataallugu,
  2. 000 aamma 2.000 akornaniippat delta HHI-eqarluni 250 ataallugu imaluunniit
  3. 000 sinnerpagu delta HHI-eqarluni 150 ataallugu.

HHI aamma delta HHI atorneqartarput unammilleqatigiinnerup qanoq pissuseqarneranut siulliullutik paasinarsisitsissutitut. Taakkualu ataatsimoortinneqassapput piviusunut naapertuutinngittunut. Soorlu immikkoortumi 7.2.2 oqaatigineqareertoq aqutsisoqarfiup nalileraa kattunnermut piviusunut naapertuutinngitsoq naleqquttoq tassaasoq Arctic Retail Group-i Nuummi Ilulissanilu ulluinnarni atortussanik niuerfimmiit qimagunnera.

Pisiffik Arctic Retail Group-illu marluullutik Ilulissani ulluinnarni atortussanik niuerfimmi tuniniaasuupput aammalu Nuummi niuerfimmi ulluinnarni atortussanik tuniniaasuullutik. Kattunnerup illuinnaasiortumik sunniuteqarnera nalilerniarlugu tuniniaaviup ilaasa tigummineri aammalu HHI kattunnermi sanilliunneqartarput pivisunut naapertuutinngittunut.

Tuniniaaviup ilai tigummisat aammalu HHI-it qaffasissussaat annertuppata tamanna takussutaasinnaavoq qanoq kattunneq unammilleqatigiinnermut tunngasunik ajornartorsiuteqartitsilersinnaanersoq. Aqutsisoqarfiup nalilerpaa nioqqutissanik niuerfik ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut tamaat isigalugu assigiiaartuusoq, tamassumalu HHI aamma delta HHI naleqqutsilerlugu kattunnerup sunniutissaata nalilernissaanut.

7.2.3.1.1.1 Ilulissat

Tabel 7‑1 -imi Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup Ilulissani ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfik naatsorsorsimavaa peqataasut paasissutissiinerat aallaavigalugu.

Kattunnerup kingorna peqataasut tamaat isigalugu nierfimmi ingerlatsisutut annerpaanngussapput tuniniaaviup ilaa [70-80] %-imik tigummilerlugu. Annerpaat tullia tassaassaaq Brugseni tuniniaaviup ilaa [30-40] %-imik tigummimmagu. Niuerfik pingasunik peqataasoqariarluni marluinnarnik ingerlatsisoqalissaaq.

Tabel 7‑1 2018-imi Ilulissani ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut tuniniaaviup ilaata tigumminera aammalu HHI

Tuniniaasoq Kattunnerup kingorna Kattuttoqanngittoq
Pisiffik [70-80] [60-70]
Brugseni [20-30] [30-40]
Arctic Retail Group 0 0
Kaaviiaartitat katillugit (mio. kr.) [xxx]
HHI [5.500-6.000] [5.000-5.500]
Delta HHI [>500]

Kattunnerup kingorna HHI Ilulissani ulluinnarni nioqqutissanik tuniniaanermut nierfimmi [5.000-5.500]-imiit [5.500-6.000]-imut qaffassaaq aammalu delta HHI-ip allanngornera [>500]. HHI-ip qaffasissusaa allannguutaatalu Ataatsimiititaliarsuup aalajangiunnikuusai killigititat qaagerpai qaqagukkut ilimanannginnersoq unammilleqatigiinnermut ajornartorsiutinik takutitsisoqarsinnaaneranut.

7.2.3.1.1.2 Nuuk

Tabel 7‑2- Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup Nuummi ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfik naatsorsorsimavaa peqataasut paasissutissiinerat aallaavigalugu.

Kattunnerup kingorna peqataasut tamaat isigalugu nierfimmi ingerlatsisutut annerup tullinngussapput tuniniaaviup ilaa [40-50] %-imik tigummilerlugu. Suli annerpaajussaaq Brugseni tuniniaaviup ilaa [40-50] %-imik tigummimmagu. Niuerfik kattunnerup kingorna pingasunik peqataasoqalissaaq sisamanik ingerlatsisoqareerluni.

Tabel 7‑2 2018-imi Nuummi  ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut tuniniaaviup ilaata tigumminera aammalu HHI

Tuninaasoq Kattunnerup kingorna Kattuttoqanngittoq
Brugseni [40-50] [40-50]
Pisiffik [40-50] [40-50]
Kamik [5-10] [10-15]
Arctic Retail Group 0 0
Kaaviiaartitat katillugit (mio. kr.) [xxx]
HHI [4.000-4.500] [4.000-4.500]
Delta HHI [<150]

Piviusunut naapertuutinngitsoq eqqarsaatigissagaanni Arctic Retail Group-ip niuerfik qimakkaa aammalu tuniniaaviup ilaa tigummisat peqataasut pioreersut akornanni agguataarluarneqarpata HHI annikitsuinnarmik allanngussaaq.

Kattunnerup kingorna HHI Nuummi ulluinnarni nioqqutissanik tuniniaanermut nierfimmi [4.000-4.500]-imiit [4.000-4.500]-imut qaffassaaq, tamannalu delta HHI-eqartitsissalluni [>150]-imik. Naak HHI-ip qaffasissusaa annertungaluartoq niuerfiup aallunneqarnerata allannguutaa annikitsuararsuuvoq.

7.2.131.1.3 Inerniliinerup ilamerna – Tuniniaaviup ilai tigummisat aammalu HHI

Pilersaarutigineqartup kattunnerup kingorna peqataasut Ilulissani ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfimmi tuniniaaviup ilaa [70-80] %-imik tigummisarilissavaat, aammalu Nuummi ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfimmi tuniniaaviup ilaa [40-50] %- tigummisarilissallugu. Kattunnerup kingorna Ilulissani niuerfimmi taamaallaat unammillertoq ataasiinnanngussaaq aammalu Nuummi niuerfimmi unammillertut marluinnanngussallutik.

Aammattaaq HHI-ip aammalu delta HHI-ip kattunnerup kingorna annertuumik Ataatsimiititaliarsuup killigititai qaagerpai qaqagukkut ilimanannginnersoq kattunneq unammilleqatigiinnermut ajornartorsiulersitsisinnaanersoq.

Una kattunneq ulluinnarni atortussanut niuerfimmut tunngavoq, Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilerpaa Kalaallit Nunaanni assigiiaartumik nioqquteqarfiusoq. HHI aammalu delta HHI qaffasinneri taamaattumik unammilleqatigiinnermut niuerfimmi ernumanaateqarput aammalu paasisitsiillutik navianaateqartoq unammilleqatigiinnerup ingerlalluartup niuerfinni akornuserneqarnissaanut.

Una kattunneq niuerfinnut assigiiaarfiusunut tunngassuteqarpoq, taamaattumillu tuniniaaviup ilaanik tigummisat allanngorneri aammalu HHI allanngorneri takussutissaalluarlutik qanoq unammilleqatigiinnermut niuerfimmi kattunnerup sunniuteqarneranik. Kattunnerup taamaattumik peqataasut niuerfimmi pissaanerat malunnartumik annertusitsippaat.

Ataatsimiititaliarsuup kattunnerit nalilernissaanut najoqqutassiaat malillugit ”niuerfimmi pissaanerup annertorsisoqarneranik” ima paasinnittoqassaaq:

”Suliffeqarfiup ataatsip imaluunniit suliffeqarfiit arlallit akilersinnaasumik akinik qaffaanissaminnut periarfissaat, nioqqutissiornermik millisitsinissaat imaluunniit nioqqutissanik kiffartuussinernillu toqqangassaqarnerup imaluunniit taakkua pitsaassusaat, ineriartortitsinermullu millisitsinissaat imaluunniit arlaatigulluunniit unammilleqatigiinnermut sunniuteqarnerat. Uani ilisimatitsissummi atorneqakkajupputt ”akit qaffasinnerit”  taakkununnga assigiinngitsunut qanoq kattunnerup unammilleqatigiinnermut ajoqusiisinnaanera pillugu.

Taakkunani niuerfinni attuumassuteqartuni unammilleqatigiinneq nukilaappat akinik qaffatsitsisinnaavoq. Taamaattut akitsuinerit takkussinnaasarput soorlu assersuutigalugu akinik qaffasinnernik imaluunniit ikinnerusunik ussassaaruteqarnikkut imalluunniit minnerusumik sipaarutissartaqarluni (akikillerutit) taakkunani ussassaarutini.

Kattunnerup kingorna Ilulissani niuerfik immikkut annertunerusumik aallunneqarnerulissaaq aammalu taamaattumik navianaateqarluni unammilleqatigiinnermik naqitsinermik Ilulissani peqannginnera akinik qaffaasoqarnissaanut.

7.2.3.1.2 Allat akornusiisinnaasut

Unammilleqatigiinnermut akornusiisinnaasut pissusilersornerit soorlu illuinnaasiortumik sunniuteqarnikkut aammattaaq allatigut takutinneqarsinnaapput akinik qaffaanissamut navianaateqarnermiit. Illuinnaasiortumik sunniutit aammattaaq takkussinnaasarput nioqqutissanik toqqangassakinnerulernikkut aammalu kiffartuussinikkut ilanngaanikkut.

7.2.3.1.2.1 Nioqqutissanik immikkoortitsikkanik toqqangassakinnerulerneq

Kattunneq aammattaaq ajoqutaasumik sunniuteqarsinnaavoq soorlu immikkoortitsikkanik toqqangassakinnerulernikkut. Tamanna immikkuullarissumik ajornartorsiutaasarpoq niuerfinni aallunneqarfiulluartuni.

We also find that this negative effect on assortment is particularly strong in areas where concentration is high. In these areas, even the competitors reduced their product variety. The reduction in product assortment limits consumers’ choice and may ultimately harm them. As a result, it is plausible that a reduction in the depth of assortment reduces consumers’ surplus and, consequently, the merger negatively affect consumers’ welfare.[1]

Naleqquttuuvoq assigiinngitsuni marlunni sunniutini immikkoortiterissalluni:

  1. Peqataasut immikkoortitigaanni toqqangassakinnerulerusinnaavoq (pissutigalugu peqataasut immikkoortiterinerat assigiiaarnerummat aammalu soorlu assersuutigalugu Arctic Retail Group-ip pisiniarfiutai Pisiffiup pisiniarfiutaata pisiassaatai assigippagit)
  2. Peqataasut pisiniarnermut pissaanerata qaffannikup pisiortorfiit pinngitsaalillugit imminnut kisimik tunniussuilersissinnaavaat, tamannalu peqataasuni allani immikkoortitsikkani toqqangassakinnerulertillugu.

Aqutsisoqarfiup taakku aallaaviutillugit nalilerpaa annertuumik navianartoqartoq Pisiffiup pisiniarfiini aammalu allani pisiniarfinni tigusaanni immikkoortitsikkat assigiiaalernissaat. Aqutsisoqarfiup nalilerpaa navianartoqanngitsoq peqataasut pisiniarnermut pissaanermik angusaqarsinnaasut, taamaasillutik pisiortorfiit pinngitsaalillugit imminnut kisimik tunniussuilertillugit.

7.2.3.1.2.2 Kiffartuussinerup annikillisinnera

Ataatsimiititaliarsuup suleriusaa malillugu paasineqarnikuuvoq kattunneq aamma kiffartuussinikinnerulersitsisinnaasoq. Kattunneq akornusiisumik sunniuteqarsinnaavoq Pisiffiup toqqarpagu aningaasartuutit millisinniarlugit pisiniartunut kiffartuussinikinnerulernikkut. Kattunnerup malitsigisaanik unammilleqatigiinnerup naqitsinera annikinnerulerpat navianaateqarsinnaavoq Pisiffik kattunnerup kingorna kajujuummissuseqarumaartoq kiffartuussineq qasukkassallugu atuisartunut ajoqutaasumik. Kiffartuussinerup annikillisinnera takussutissaqarsinnaasarpoq soorlu assersuutigalugu sivikinnerusumik ammasarfeqalernikkut, sulisut ilinniangakinnerit aammalu tamaat isigalugu pisiniartunut kiffartuussineq pitsaanngittoq.

7.2.3.1.3 Pisiortornermut piginnaaffigisaq

Kattunneq unammilleqatigiinnermut akornutaasunik sunniuteqarsinnaanersoq nalilernerani naleqquttuuvoq pisiortornermut piginnaaffigisinnaasap najuunnera misissoqqissaassallugu, pissutigalugu pisiniartut naammattumik pisiortornermut piginnaaffigisallit kattunnerup malitsigisaanik akitsuinerit akerlilersinnaammassuk.

Ulluinnarni atortussanik niuerfinni pisiniartuunerusartut tassaasarput inuinnaat pisiniartut. Taakkua pisiortornermut piginnaaffigisaqanngillat, pissutigalugu annertunerusumik ulluinnarni atortussanik tuniniaasunut kisiisa isigalugit sunniuteqannginnamik.

Kattunneq naammassineqassappat taava Pisiffiup ingerlatsineq annertooq pigilissavaa siusinnerusukkut nammineerluni aammalu pingaaruteqarluni niuerfimmi ingerlatsisumiit Arctic Retail Group-imiit, taannalu ingammik Ilulissani qinigassaasoq alla aammalu Pisiffiup unammillertaa qaninnnerpaajusoq.

Kattoqatigiinnerup taamaattumik pisiniartut inuinnaat ulluinnarni atortussanik pisiniarneq eqqartortillugu toqqangassakinnerulersissavai.

[1] Düsseldorf Institute for Competition Economics (DICE), DICE Discussion Paper, No. 225, The effect of Retail mergers on prices and variety: An ex-post evaluation, juni 2016,

7.2.3.1.3.1 Inerniliinerup ilamerna – Pisiortornermut piginnaaffigisaq

Aqutsisoqarfiup tamaat isigalugu nalilerpaa Nuummi Ilulissanilu ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfinni pisiniartut arlaannataluunniit naammattumik pisiortornermut piginnaaffigisaqanngitsut kattunnerup malitsigisaanik akitsuinerit akerlilersinnaaniarlugit.

7.2.3.1.4 Unammilleratarsinnaasut

Unammilleratarsinnaasut nalilernerat aammattaaq naliliinermi pingaaruteqartuuvoq kattunnerup unammilleqatigiinnermut sunniutai nalilerniarlugit. Unammilleratarsinnaasoq naammattumik nukittussusilik niuerfimmi peqataareersunut malinnilluartitsisinnaavoq aammalu akitsuinernut akerliilluni imaluunniit kattunnerup malitsigisaanik allatigut akornusiisumik sunniutaannut akerliliilluni.

Unammilleratarsinnaasoq kattunnermut peqataasunut naammattumik unammilleqatigiinnermut naqitsineqassappat taava

  1. Ilimanaateqassaaq,
  2. piffissap aalajangersimasup iluani pissaaq aammalu
  3. naammassalluni

kattunnerup unammilleqatigiinnermut killileerartarsinnaasumik sunniutai qulariniarlugit. Unammilleratartoqarsinnaanera uani paasinaqassaaq niuerfinni peqataasut nutaat amerlineqartut.

Peqataasut paasititsissutigisimavaat Ilulissani ulluinnarni atortussanik tuniniaanermi niuerfimmi taamaallaat ukiuni tallimani kingullerni peqataasoq nutaaq Brugseni-iusimasoq, taannalu 2018-imi illoqarfimmi pisiniarfimmik ammaasimalluni.

Saniatigut peqataasut oqaatigivaat nierfimmi peqataasinnaasoq nutaaq naammassineqarsinnaasoq kisimi tassaassasoq KNI A/S[1].

KNI maannakkoqqissaaq pisortatigut pigineqarnermigut killiligaavoq illoqarfinni minnerusuni nunaqarfinnilu taamaallaat pisiniarfinnik pilersitsisinnaalluni.

Pisiffiup KNI-imiit 2001-imi tuninerani unammilleqatigiinnermut immikkut piumasaqaammik isumaqatigiittoqarnikuuvoq, taassanilu isumannaarneqarluni Pisiffik KNI-imiit illoqafinni aalajangersimasuni tunisinermut tunngassuteqartuni unammillertissanngittoq. Taanna unammilleqatigiinnermut immikkut piumasaqaat naanikuuvoq, aammalu taamaattuumik piginnittuisa aalajangigassarilerlugu KNI pisiniarfiuteqarnini illoqarfinnut anginerusunut allisassaneraa.

Nalilerniarlugu qanoq ilimanartiginersoq unammillertoqarsinnaaneranik misissorluarneqassapput isernissamut aporfissaasinnaasut.

Peqataasut paasititsissutigisimavaat pisiniarfimmik pilersitsineq [xxx] kr.-nit miss. akeqarumaartoq. Tabel 7‑3-imi takuneqarsinnaavoq peqataasut aningaasartuutissatut assersuusiaat pisiniarfimmik pilersitsinermi naatsorsuutit naammassisat.

Tabel 7‑3 Kalaallit Nunaanni ulluinnarni atortussanik pisiniarfimmik pilersitsinermi aningaasartuutissatut assersuutit

Aningaasaliinerit T.kr.
Qarasaasit, karsit nakkutiginninnermut atortut ilanngullugit [xxx]
Pequtit aammalu ingerlatsinermut atortut [xxx]
Init atukkat aaqqissuunnerat [xxx]
Nioqqutissat tigummisat [xxx]
Katillugit [xxx]

Note: Assersuusiaq Super1 Nuummi pilersinneraniit aallaaveqarpoq

Pisiniarfiup pilersinneranut aningaasartuutit saniatigut aammattaaq naliliinermi ilanngunneqassaaq ingerlasussanik piareersaanermik aqutsinermik pilersitsisoqartussaanera pisiniarfimmut nioqqutissanik pilersuinissamik isumannaarinnittumik.

Kalaallit Nunaanni ulluinnarni atortussanik niuertarfiit nioqqutissaatimi annerpaartaat Danmark-imiit pissarsiarisarpaat, tamannalu annertuumik isernissamut aporfeqaataassalluni ulluinnarni atortussanik pisiniarfik pilersuinermut atuutereersumut ilanngussinnaanngikkuni

[1] KNI A/S 100%-imik Naalakkersuisunit pigineqarpoq aammalu Pilersuisoq ulluinnarni atortussanik niuertitsisoq illoqarfinni nunaqarfinnilu minnerusuni ingerlataralugu. Pilersuisoq 2019-imi 22,7 mio.kr.-inik pisortatigoortumik tapiutinik illoqarfinni nunaqarfinnilu minnerusuni nioqqutissanut aningaasarivittullu ingerlatsinerminut tiguai.

7.2.3.1.4.1 Inerniliinerup ilamerna – unammilleratarsinnaasut

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilerpaa pisiniarfimmik pilersitsinissamut aningaasaleeqataassutit pissarsiarinissai Ilulissani Nuummilu ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfinni annertuumik isernissamut akornusiisuusut. Taassuma saniatigut aammattaaq pilersuinermik isumannaarinninnissaq takkutissaaq aammalu imartussutsimik naammattumik pisariaqartitsineq unammillersinnaasunik pisiniarfimmi akeqarnissaq qulakkeerniarlugu.

7.2.3.2 Ataqatigiissakkanik sunniuteqarnissaanut navianaateqarnera

Imminnut attuumassuteqaratik kattunnerit ataqatigiissakkanik sunniuteqartitsisinnaapput. Ataqatigiissakkanik sunniuteqartitsisoqassappat kattunnerup ilimanarnerulersissavaa peqataasut kattunneq sioqqullugu pissutsimikkut ataqatigiissaarinngittut, maannakkut taamaattumik ataqatigiissaarilissammata tamanna pillugu isumaqatigiissusiunngikkaluarlutik, imaluunniit ataqatigiissaarineq pioreersoq kattunnerup malitsigisaanik ataavarnerulerpat, ingerlalluarnerulerpat imaluunniit naammassiuminarnerulerpat.

Naliliinermi ilaasoq kattunnerup pineqartup akuerineqarnissaanut tassaavoq aalajangiutissallugu

  1. navianaateqarnersoq niuerfimmi peqataasut siunissami oqaasertalernagu pissusilersornertik ataqatigiissarneraat, aammalu
  2. ataqatigiissaarinissamut navianaateqarnera kattunnermi annertusinersoq.

Ataqatigiissaarineq arlalitsigut pisinnaavoq, soorlu assersuutigalugu tuninerani akinik aalajangiinikkut imaluunniit tunisinerup annertussusaat aalajangerneratigut imaluunniit niuerfinnik agguaassinikkut. Niuerfimmi peqataasut ikinnerutillugit aammalu aallunneqarnera annertunerutillugu peqataasunut ajornannginnerussaaq pilersitsinissaq aammalu ataqatigiissaarinermik ingerlatsiinnarnissaq soorlu assersuutigalugu akit pillugit.

Kattunnerup naammassineratigut niuernermi aallusssineq annertuumik qaffanneqassaaq, pissutigalugu Ilulissani peqataasut marluk annerpaat kattummata ataasiinnanngorlutik aammalu peqataasut amerlassusaat pingasuniit marluinnanngoramik. Nuummi kattunneq isumaqassaaq peqataasut annerpaartaata tulliata peqataasut annerpaartaasuni sisamaat pisiarigaa aammalu peqataasut sisamaniit pingasunngortillugit.

Aqutsisoqarfiup isumaliutigivaa peqataasut ikinnerat peqqutaalluni katuunnermi ataqatigiissaarisumik sunniuteqartoqarsinnaanera Pisiffiup Brugsenillu akornanni annertusiumaartoq.

Aqutsisoqarfiup nalilerpaa kattunnerup ataqatigiissaarinermik niuerfimmi sunniuteqartitsisinnaanera annertusitissinnaagaa.

7.3 Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit

Piumasaqaatit sakkortusiartortut pingasut naammassineqarsimassapput naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit ilanngullugit isiginiarneqassappata kattunnerup nalilernera. Piumasaqaatit ukuupput:

  1. Iluanaarutit atuisartunut iluaqutissaassapput.
  2. Iluanaarutit kattunnermut kisimik tunngassuteqassapput.
  3. Iluanaarutit takutinneqarsinnaassapput.

Kattunnermut peqataasut suliassarivaat uppernarsaatinik takutitsissallutik kattunneq naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutissartaqartoq, kiisalu ersersillugu ilimanarnerulersillugulu iluanaarutit taakku piumasaqaatit pingasut naammassigaat.

Aqutsisoqarfiup uuma ataani piumasaqaatit sakkortusiartortut piumasaqaataat imarisaat allaaserivaat.

Ad 1. Iluanaarutit atuisartunut iluaqutissaassapput

Piumasaqaatip naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit atuisartunut iluaqutissaanissaata siullertut imarivai naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit naammattumik angissuseqassasut kattunnerup sunniutissaralui akornutaasunut sunniutinut taarsiutaaniarunik. Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit annertussusaanut piumasaqaatit angissusaat taamaasillutik apeqqutaatissavaat qanoq kattunnermi akornusiinerit sunniutit angitiginersut unammillernermut pisinnaanersut.

Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit annertussusaat pillugu sanilliussilluni atorneqartussaq tassaassaaq atuisartut ajornermik kattunnerup malitsigisaanik pigissaartuunnginnissaat. Taamaattumik sipaarutit uppernarsarneqartut il.il. tamakkerlugit kattunneq isigitillugu naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutissatut isigineqassanngillat, naak sipaarutit suliffeqarfinnut

pitsaaqutissartaqaraluarpata. Aqutsisoqarfiup naliginnaasumik isiginiarpaa naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit nikerartunut aningaasartuutit annikillisitsisut imaluunniit aningaasartuutit pingaanngitsunut ilimanarnerusumik atuisartunut pitsaaqutaajumaartut naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutinut sanilliullugit, taakkulu aningaasartuutinut aalajangersimasunut il.il. attuumassuteqartunut.

Atuisartut kattunnerup kingorna ajornerusumik inissisimalinnginnissaanut piumasaqaat aamma kinguneqartitsivoq naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit niuerfinni atuisartunut pitsaaqutaasussanngussasut, taakkualu kattunnermik pitsaanngitsumik sunnertittussaangaluarlutik.

¨Naggataatigut nalilerneqassaaq naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit piffissap naleqquttup iluani piviusunngortinneqarsinnaanersut, aammalu qanoq qularnartiginersoq iluanaarutit piviusunngortinneqarumaartut. Naammassisaqarsinnaanermik iluanaarutit aatsaat siunissami ungasinnerusumi naatsorsuutigineqarpata piviusunngornissaat, taava naliginnaasumik annikinnerusumik pingaartinneqassapput. Oqaatsit allat atorlugit piumasaqataavoq naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit piffissaq eqqorlugu piviusunngortinneqassasut.

Ad 2. Kattunnermut tunngasut

Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit kattunnermut tunngassuteqarnissaanut piumasaqaatip imarivaa naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit taamaallaat naliliinissamut naleqquttuussasut toqqaannartumik nalunaarutigineqartumik ingerlatitsinermik peqquteqarunik, aammalu iluanaarutit piviusunngortissinnaanngippata assiganik unammilleqatigiinnermut akornusiisunik qinigassanik minnerusunik allatigut.

Peqataasut taamaasillutik uppernarsaasussaatitaapput piviusorsiortumik, anguneqarsinnaasumik aammalu unammilleqatigiinnermut killiliisunik allanik minnerusunik qinigassaqanngitsoq tassunga nalunaarutigineqartumut kattunnermut, taamaasillutik taakku naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit assigi anguneqarsinnaangaluarlutik. Tamanna soorlu assersuutigalugu pisinnaavoq kattunnermut tunngassuteqanngittumi isumaqatigiissummi, soorlu pisinnaatitsissummi imaluunniit suleqatigiinnissamut isumaqatigiissummi, imaluunniit allatut kattoqatigiinnermut tunngassuteqartumi.

Taassuma piumasaqaatip naammassineqarsimaneranut naliliinermi taamaallaat periarfissat allat tulluartut aammalu naleqquttut isiginiarneqassapput, taassanilu inuutissarsiutigalugu pissuseq eqqarsaatigineqassalluni suliffeqarfiit inissisimaffigisaat.

Ad 3. Takutinneqarsinnaaneri

Takutinneqarsinnaaneranut piumasaqaatip imarivaa taakku patsisigineqartut naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit uppernarsarneqarsinnaanissaat, taamaasilluni aqutsisoqarfiup naleqquttumik isumannaarsinnaallugu iluanaarutit piviusunngortinneqassasut, aammalu iluanaarutit naammattumik annertussuseqarnissaat atuisartunut kattunnerup akornusiisumik sunniuteqarsinnaaneri naliginiarlugit.

Tamatuma imarivaa atuisartunut iluaqutissat naatsorsorneqarsinnaassasut amerlassusaat malillugit. Periarfissaanngippat taakku patsisigineqartut naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit amerlassusilernissaat periarfissaassaaq ilimanarsisinnissaa ersarissumik takutinneqarsinnaasoq atuisartunut sunniut pitsaasoq, aammalu taanna mikisunnguussanngilaq.

Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit naatsorsuutigineqartut annertussusaat nalorninartoqartillugu pingaarnertut malittarineqartassaaq iluanaarutit ilaa uppernarsarneqarsinnaasoq taamaallaat tunngaviliunneqartassammat.

7.3.1 Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit peqataasuniit patsisigineqartut eqikkarnerat

Peqataasut oqaatigivaat kattunneq naatsorsuutigineqassasoq pisiniarfinni tiguneqartuni EBITDA ukiumut […] kr.-inik qaffatsitsissasoq, taakkulu naatsorsuutigineqarlutik piviusunngortinneqassasut kattunnerup naammassineqarnerata kinguninngua. Peqataasut malillugit EBITDA-p pitsanngorneranut peqqutaapput marlooriarluni ataatsimooqatigiilerneq aammalu annertuumik ingerlatsinermi pitsaaqutit.

Peqataasut malillugit katillugit iluanaarutit ukunani naatsorsuutigineqarput anguneqassasut:

  1. Ingerlatsinerup naammassiuminarsarnera
    1. Inimut akiliutit aningaasartuutaat ikilisinneratigut
    2. Ingerlatsisunut akiliutissaq pioreersoq pisiniarfinni arlalinni agguataarneratigut
    3. Pisiarineqarnermi akit appasinnerit, uumalu ataani iluanaarutit annerit aammalu pisiortorfinniit pilerisaarinissamut aningaasaliissutit
    4. Amigaatit kassiigassallu ikilisinneri
  2. Suliffissat isumannaarnissaat, uumalu ataani sulisunut pitsaasumik ineriartornissamut periarfissat
  3. Isumalluutinik iperaaneq nioqquteqarneq pingaartinneruniarlugu

Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit nikerartumik aningaasartuutinut agguataarneqanngillat, pingaanngitsunut aningaasartuutinut aammalu aalajangersimasunut aningaasartuutinut.

7.3.2 Inerniliinerup ilamerna – Naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutit

Aqutsisoqarfiup naliliinera malillugu naammassisaqarsinnaanermut iluanaarutissat allaaserineqarsimanngillat aammalu naammattumik uppernarsarneqaratik taakku sakkortusiartortut piumasaqaatit pingasut naammassinissaanut.

7.4 Ilimasaarut

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup soorlu qulaani allaqqasoq kattunnissamut nalunaarummi unammilleqatigiinnermut ajornartorsiutit Nuummi Ilulissanilu ulluinnarni atortussanik tuniniaanermut niuerfinni nassaarisimavai.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup unammilleqatigiinnermut tunngasut ajornartorsiutit illuinnaasiortumik sunniuteqarnissaanut navianaatit akitsuinikkut takkussinnaasut nassaarisimavai. Aqutsisoqarfiup nalilerpaa akitsuinissamik navianartoqarnera ulluinnarni atortussanik tuniniaanermi niuerfimmi kattunnerup annertuumik unammilleqatigiinnermut pissutsimik peersineranik malitsiusoq. Aqutsisoqarfik malillugu tamanna immikkuullarissumik akunnakusoorpoq, pissutigalugu niuerfimmut iserniaraanni aporfissat annertummata.

Tamanna aallaavigalugu aqutsisoqarfiup nalilerpaa kattunneq akuerineqarsinnaanngitsoq, unammilleqatigiinnermut akornusiisut kattunnermi sunniutit ilimasaarinikkut peersinnaanngippata, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 19, imm. 2 aamma § 21, imm. 1.

Unammilleqatigiinnermi aalajangiisartut taamaallaat ilimasaarutit akuerisinnaavaat tamakkiisumik unammilleqatigiinnermut ajornartorsiutinik peersitsisut, aammalu ilimasaarutit sukkulluunniit inaarneqarsimassapput sunniuteqarluarlutillu. Saniatigut ilimasaarutit sunniuteqarluartumik piffissap naatsup iluani atuutsilersinneqarsinnaassapput, pissutigalugu niuerfimmi unammilleqatigiinneq atatinneqassanngimmat ilimasaarutit naammasseqqaartinnagit.

Kattunnermut peqataasut tamanna aallaavigalugu ilimasaarutit immikkoortumi 2.1-imi takuneqarsinnaasut tunniussimavaat.

Kattunnermut peqataasut taakku oqaatigineqartut ilimasaarutit naammassinngippatigit Unammilleqatigiinnermi aalajangiisartut aalajangiinertik utertissinnaavaat, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 22, imm. 1, nr. 2.

Tulliuttuni aqutsisoqarfiup oqaatigineqartut ilimasaarutit misissussavai nalilerniarlugu ilimasaarutit unammilleqatigiinnermut ajornartorsiutinik kattunnermi paasineqarnikunik peersitsinersut, aammalu ilimasaarutit inaarneqarsimasutut sunniuteqarluartutullu nalilerneqarsinnaanersut.

7.4.1 Ilimasaarutip imarisaa

Pisiffiup ilimasaarutit pissusilersornermut tunngasut marluk neqeroorutigisimavai, taakkualu Pisiffiup naliliinera malillugu tamaat isigalugu taakkuninnga kattunnermi akornusiinermik sunniuteqartunit peersitsisut:

  1. […]
    1. […]
    2. […]
  • […]
  1. […]
    1. […]

7.4.1.1 Ilimasaarut siulleq

Ilimasaarut siullermi Pisiffik pisussanngortippoq […]

[…]

[…]

7.4.1.2 Ilimasaarutit aappaat

Ilimasaarutit aappaanni Pisiffik pisussanngortippoq […]

Piviusunut naapertuutinngittoq pillugu Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup unammilleqatigiinnermut ernumavoq, tassanilu ernumangalugu Ilulissani unammilleqatigiinnermut sunniuteqarluartumut sunniutissat. Ilulissani niuerfik pingasunik peqataasoqariarluni marluinnarnik peqataasoqalissaaq, tassanilu Pisiffiup tuniniaaviup ilaa [70-80] %-imik tigummissallugu. Taamaattumik annertuumik navianaateqarpoq kattunneq illuinnaasuiortumik sunniuteqalerumaartoq makkunatigut:

  1. Akit qaffasinnerit, assersuutigalugu neqeroorutit ikilinerasigut
  2. Tuniniakkani/immikkoortitikkani toqqangassakinnerulernikkut, imaluunniit
  3. Kiffartuussinerit qaffasissusaata annikillineratigut

[…]

[…]

7.4.2 Inerniliinerup ilamerna – Ilimasaarut

Aqutsisoqarfiup naliliinera malillugu taakku ilimasaarutit marluk unammilleqatigiinnerup sunniuteqarluartup killiliussai kattunnermi pinngortut peerpai. Ilimasaarutit taakku marluk immikkut aqutsisoqarfiup ernumaatigisaat saaffigai, aammalu ilimasaarutit imminnut sakkortusaallutillu tapertariillutik peqataasut kajujuummissuseqarnissaanut periarfissaqartinnginnissaat isumannaarlugu akinik qaffaanikkut illuinnaasiortumik iliornissaannut, nioqqutissat killilernissaanut imaluunniit kattunnerup malitsigisaanik kiffartuussinerit qaffasissusaata annikillisinnissaanut.

Ilimasaarutit taakku marluk kisimiitillutik naammanngillat taakku ajornartorsiutit paasineqartut akuerinissaanut, aammalu ilimasaarutit marluullutik taamaattumik tamakkiisumik pisariaqarput unammilleqatigiinnermut aporfissat kattunnermi pinngortut peernissaanut.

Aqutsisoqarfiup uani inerniliinermi immikkut tunngaviliuppaa ilimasaarutit marluutillugit kingunerimmassuk Pisiffik pisussaaffilerneqartoq […], kiisalu Pisiffik Kalaallit Nunaanni pisussaaffilerneqartoq […].

Tamanna atatillugu immikkut aqutsisoqarfiup tunngaviliuppai taakku siunnersuutigineqartut saqqummiunneqartullu aaqqissuussinerit, aqutsisoqarfimmut periarfissiisut ilimasaarutit naammassineqarnersut nakkutiginissaanut, aammalu nakkutiginninnermut illersornissaanullu ilaginninnissamut atorneqarsinnaammata.

8 Inerniliineq

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup nalilerpaa taanna nalunaarutigineqartoq kattunneq akuerineqassasoq peqataasut ilimasaarineri aallaavigalugit, kattunnerullu akuerinissaanut piumasaqaatitut atuutsilersinneqarlutik, tak. unammilleqatigiinnermut inatsimmi § 21, imm. 1, tak. § 19, imm. 2, 1. pkt.

Scroll to Top