Aalisarnermi pisassiissutinik tuniniaanermi unammilleqatigiinnermut tunngatillugu ajornartorsiutit

Aalisarnermi pisassiissutinik tuniniaanermi unammilleqatigiinnermut tunngatillugu ajornartorsiutit

Kalaallit Nunaanni aalisarnerup ilaa ataasiakkaat tunineqarsinnaasut pisassarititat aallaavigalugit naleqqussarneqartarpoq. Raajarniarneq qaleralinniarnerullu ilaani pissarititat tunineqarsinnaasuupput. Taamatut naleqqussaanerup aalisartut pisassaminnik tunisaqarsinnaanerinut periarfissiisarpoq tamannalu aalisarnermut pitsaanerulersitsivoq. Annermik raajarniarneq aalisartunit ikinnerulersunit aallunneqarnerulerpoq.

Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfik 2019-imi raajarniarnermi pisassanik misissueqqissaarsimavoq. Misissueqqissaarneq 2016-imiit 2019-imut paasisanik katersuiffiuvoq, paasineqarporlu ”namminersorlutik aalisartut ” arfineq-marluusut. Namminersortuuneq isumaqarpoq umiarsuaateqarfissuit marluk Royal Greenland Polar Seafoodilu piginneqataanngitsut. Aalisartut namminersortut taakkua ilaat ataaseq avataasiorluni aalisarnermik ingerlataqarpoq, allallu arfinillit sinerissap qanittuani aalisarneq ingerlallugu. Aqutsisoqarfiup misissueqqissaarnermi paasivaa, aalisartut namminersortut arfineq marluusut umiarsuaateqarfinnit angisuunit marluusunit pisassanik pisisartuusut. Sinerissap qanittuani namminersorlutik aalisartut tamarmik, piffissami tassani umiarsuaateqarfiit angisuumit ataatsimit pisassanik pisisimapput pissarsisimalluutilluunniit, aappaaniillu pissarsisimanatik. Tamatumuunakkut unammillertigisamut nuuttoqartanngimmat isumaqatigiissutit sivisusarnerat ilisarnaataavoq.

Taamaattumik tamanna tunngavigalugu raajarniarneq aalisarnermi suliffeqarfiit marluk ataqatigiissaarneqarnerattut nassuiarneqarsinnaavoq. Umiarsuaatileqatigiiffissuit marluullutik ataqatigiissaarinermut ilaapput, suliffeqarfiillu ataqatigiissaarinermut ilaasut aalajaatsuupput.

1 Af 3. Fiskeritema. Konkurrenceretlige Problemstillinger Ved Handel Med Kvoter I Fiskeriet (figur)

Takussutissiaq 1 Raajarniarnermi pisassarititanik ilaanngaassereerluni tunisineq 2016-imiit 2018-imut. Ukiumut tonsikkaarlugit (agguaqatigiissillugu)
Nalunaarsugaq: Takussutissiap taamaallaat takutippai ilanngaassereerluni tunisinerit pisassarititallu, aammalu eqimattanut agguarneqarnikuullutik. Takussutissiami angallatit eqimattaliuunneqarnikuupput Royal Greenlandip aammalu Polar Seafoodip ataani, kisiannili aatsaat Royal Greenland imaluunniit Polar Seafood piginneqataasuuppata pineqartumut angallammut. Polar Seafoodimiit Royal Greenlandimut tunisinermi Ice Trawl Greenlandimut 2018-imi 2.000 tonsinik tunisineq takutinneqarpoq, taannalu ilaannakoortumik Royal Greenlandimiit pigineqarluni.

Pisassat pisiarineqartut tunineqartullu namminersorlutik aalisartut tamakkiisumik pisassaanniit pissarsiarineqartut annertupput (22 %).  Taamaattumik ilimanaateqarpoq namminersorlutik aalisartut angallataatitik akilersinnaajunnaassagaat umiarsuaatileqatigiiffinnit angisuunit marlunnik pisassanik pissarsisinnaanngikkunik. Qaffasissumik niuerneq ataqatigiissaakkanillu pilersitsineq tunngavigalugit, pisassarititanik niuerneq taamaallaat ataqatigiissakkani ingerlanneqarsinnaanera unammilleqatigiinnermi inatsimiittoq, aalisartut pisassanik niuernermi immikkut eqqumaffigisassarigaat, Atuisartoqarnermut Unammilleqatigiinnermullu Aqutsisoqarfiup naleqqussoraa.

Aalisartut nalinginnaasumik eqqumaffigissavaat unammilleqatigiinnermut inatsimmi inerteqqutaasut marluk: unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut inerteqquteqarneq aammalu annertuumik tigumminnittuusumit inissisimaffiup atornerlunneqarnissaanut inerteqquteqarneq.

Annertuumik tigumminnittuusumik inissisimaffiup atornerlunneqarnissaanut inerteqquteqarneq, annermik umiarsuaatileqarfinnut marlunnut Royal Greenlandimut Polar Seafoodimullu immikkut naleqquppoq, mikinerusunillu angallatillit aalisarluni unammillernermut naapertuutinngitsumut illersorsinnaallugit. Annertuumik tigumminnittuusumik inissisimaffimmik atornerluineq aningaasatigut pinerluuteqarneruvoq sakkortooq, akiligassiisoqarnermik, isertitsivimulluunniit pillaatissiissutigineqarsinnaalluni.

Unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut inerteqquteqarneq tamanut aalisarnermik ingerlatalinnut pisassanik niuertartunut atuuppoq. Niuernikkut unammilleqatigiinnermik annikillisitsisumik (kartelvirksomhed) niuerfimmi marluk arlallilluunniit isumaqatigiissuteqarpata unammilleqatigiinneq killilerneqarnissaa inerteqquteqarnerup qulakkiissavaa. Unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut inerteqquteqarnermut unioqqutitsineq aningaasatigut pinerluuteqarneruvoq sakkortooq akiliisitsisoqarfiusinnaasoq isertitsivimmullu inissiisoqarsinnaalluni.

Unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut inerteqquteqarneq

Suliffeqarfiit toqqaannartumik toqqaannanngitsumilluunniit unammilleqatigiinnermut killiliisussamik siunertalimmik isumaqatigiissusioqqusaanngillat. Niuernermi suliffeqarfiit ataqatigiissaakkamik tunisisarnerattut “isumaqatigiissusiorneq” paasineqassaaq. Unammilleqatigiinnissamut inatsisip isumaqatigiinnissamut maleruaqqusai malillugit inatsisitigut pitutorsimasumik isumaqatigiissusiortoqarsimanissaa piumasaqaataanngilaq.

Taamaattumik aalisarnermi pisassanik niuernermi illuatungeriit atugassaqartitsinerup tungaatigut unammilleqatigiinnermut killiliisussamik siunertalimmik isumaqatigiissusiortoqarnissaa inerteqqutaavoq. Unammilleqatigiinnermi inatsisip isumaqatigiissutit assigiinngitsut unammilleqatigiinnissamut killiliisut assersuusiorpai. Pisassarititanik niuerneq suliffeqarfiit akornanni unammilleqatigiiffiusumi pisarpoq, tamanna isumaqarpoq isumaqatigiissutit iluminni pilersitarigaat. Tamanna isumaqarpoq unammilleqatigiit akornanni isumaqatigiittoqartoq. Suliffeqarfiit angissutsimikkut assigiinngillat suliffeqarfiillu ataasiakkaat aamma tunitsivinnik ingerlatseqataallutik.

Unammilleqatigiinnermi inatsit isumaqatigiissutinik assigiinngitsunik ingerlatsivoq inatsisip killilersuineranut attuumassuteqanngitsunik. Tamanna isumaqarpoq, unammilleqatigiinnermut inatsisip unammilleqatigiinnermi killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut suliffeqarfiup angissusaa imaluunniit niuernermi pissarsiassat apeqqutaatinnagit inerteqquteqarnera.

Akitigut isumaqatigiissutit isumaqatigiissutini ataatsimoortuni ilaapput. Akitigut isumaqatigiissutit unammilleqatigiinnissamut inatsimmi unioqqutitsinertut ilungersunartutut isigineqassaaq, tamanna namminerisaminik unammillernissamut killiliinissamut siunertaqarmat. Allatut oqaatigalugu pisassanik tuniniaasut akinik niuernermilu atugassarititaasunik isumaqatigiissusioqqusaanngillat.

Isumaqatigiinnerit allat, malittarisassat annikitsut unammilleqatigiinnissamut inatsisip unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut inerteqquteqarneranut ilaasut, tassaapput tunisassiornissamut tuniniaanissamulluunniit killiliinissamut isumaqatigiissutaapput. Aalisarnermi tamanna isumaqarpoq suliffeqarfiup pisaanik tuniniaanermi killiliinissamut isumaqatigiissusiortoqarsinnaanngitsoq. Soorlu pisat tunisassiorfinnut suliffeqarfinnullu aalajangersimasunut taamaallaat tuniniarneqartussanngorlugit isumaqatigiissusiornissaq inerteqqutaavoq.

Niuerfinnik pisisartunilluunniit agguaanissamut isumaqatigiissuteqarneq, aamma unammilleqatigiinnissamut inatsisip unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut inerteqquteqarneranut ilaavoq. Assersuutigalugu suliffeqarfiit aalisarnerup iluani aalisakkanik aaliangersimasunik aalisarnermi nunap piffiini unammillinnginnissamut isumaqatigiissutaat. Assersuutigalugu raajartassanik pissarsisussaq qaleralinnik aalisannginnissaanut isumaqatigiissusiorneq.

Taassuma saniatigut aalisarnermi suliffeqarfiit eqqumaffigissavaat isumaqatigiissutit assigiinngitsut misissorluarnerini unammilleqatigiinnermut killiliisinnaammata taamaalillutik unammilleqatigiinnermut tunngatillugu unioqqutitsisuussallutik.

Aamma pingaaruteqarpoq eqqaassallugu illuatungeriit paasissutissat unammilleqatigiinnermut tunngasut siaruarternissaat inerteqqutaammat. Assersuutigalugu qaffassutsit, aningaasartuutinut, aningaasaliiffissatut pilersaarutit il.il. Paasissutissanik isertuussaasunik suliarinninnermi periusissanik pilersitsisoqarsimappat nioqquteqarfinni suliffeqarfiit pillugit naatsorsueqqissaarnernik katersineq suliaqarnerlu ilaannikkut siunnersorti namminersortoq atorlugu ingerlanneqarsinnaavoq. Inuussutissarsiutitigut soqutigisaqaqatigiit peqatigiiffii namminersortunut immikkut isumaqarsinnaavoq, peqatigiiffiup aqutsisui imaluunniit allattoqarfiinit sinniisui suliffeqarfiit ilaasortanut attuumassuteqarpata.

Unammillinnginnissamik pituttuisumik piumasaqaatitalimmik isumaqatigiissutit isumaqatigiissutaapput allaanerit, illuatungeriit eqqumaffigissavaat unammilleqatigiinnissamut inatsisip unioqqutinnginnissaa. Tunngaviatigut unammillinnginnissamik pituttuisumik piumasaqaatitalinnik isumaqatigiissuteqartarneq inerteqqutaavoq, ilaatigulli inerteqqummut ilaatinneqartanngillat. Unammillinnginnissamik pituttuisumik piumasaqaatitalinnik isumaqatigiissuteqartarnerit pisisup atuisinnaaneranut unammilleqatigiinnermut killiliisutut isigineqassaaq pisisup niuerfimmik atuisinnaaneranut killiliissappat.

Illuatungeriit eqqumaffigissavaat ataqatigiisitsilluni tuniniaanerup kingunerissagaa unammilleqatigiinnermut killiliisumik isumaqatigiinneq. Assersuutigalugu pisassanik tuniniaanermi piumasarititaassappat pisisup saniatigut kiffartuussinerit akuerissagai, suliap qanoq innerata imaluunniit niuernermi ileqquusutut pisassanik niuernermi isumaqatigiissusiornermut attuumassuteqanngitsut.

Unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissutit unammilleqatigiinnermut inatsisip inerteqquteqartitsineranit peerneqarsinnaapput, sunniuteqarluassusii nukittorsarneqarpata, teknikikkut iluaqutaassappata, imaluunniit aningaasaqarnikkut niuernermut ineriartuutaassappata, atuisunullu pissarsissutaanissaanut qulakkeerinnissallutik. Inerteqquteqarnermut ilaatinneqannginnissaannut piumasaqaataavoq, isumaqatigiissutit Unammilleqatigiinnermi Aqutsisoqarfimmut nalunaarutiginissaat. Taamaatuma saniatigut ilaatinneqannginnissaq anguniarlugu isumaqatigiissutit suliffeqarfinnut killiliinissamik piumasaqaateqassanngillat pisariaqanngitsunik, sunniuteqarluarnermi iluaqutissat anguniarnerini suliffeqarfiillu unammillertit niuernermit peernissaannut periarfissinniarlugit.

Unammilleqatigiinnermik killilersuisumik isumaqatigiissuteqarnissamut ilitsersuut

Annertuumik tigumminnittuusumit inissisimaffiup atornerlunneqarnissaanut inerteqquteqarneq

Suliffeqarfik imaluunniit suliffeqarfiit kattuffiat sunniuteqaqataasinnaanissamut angusaqarsinnaavoq, allaat atornerluinissamut periarissaqalersinnaalluni niuernermullu unammilleqatigiinnissamullu killiliisumut atorsinnaallugu.

Raajarniarnermi umiarsuaatileqatigiiffiit marluupput tamarmiusumik raajanik tunitsivinnik tigooraaffinnik piginnittut. Ingerlatsiviit niuernermi pigineqataanerat isumaqarsinnaavoq suliffeqarfiusut annertumik inissisimasut. Unammilleqatigiinnermi inatsit malillugu niuernermi annertuumik inissisimanissaq inerteqqutaavinngilaq, inissisimanerli niuernerup aqunneranut atorneqarpat, inissisimaffimmik atornerluineruvoq, tamannalu inerteqqutaavoq.

Aalisartut “namminersortut” umiarsuaatileqatigiillu anginerit tamarmik pisassanik niuerneq iluanaarutigisinnaavaat. Royal Greenland Polar Seafoodilu tunisassiorfinnut annerusumik aalisakkanik isumalluutinik, pissarsinissaminnut periarfissaqarnerupput, pisassanut nammineq pigisaminnut sanilliullugit. Aalisartut nammineq pigisami saniatigut pisassarititat ilaannut annertunerusumik aalisarsinnaatitaalissapput naatsorsuusiornermut akit annertunerusut qulakkeerniarlugit. Peqataasunut tamanut taamaasiornerup kingunerisinnaavaa pitsaanerusumik atorluaaneq, nioqqutissiornermik piginnaanermut atuuttumik (nunami suliffiit imaluunniit kutterit annertussusaat), tamanna inuiaqatigiit aningaasaqarniarnerannut pitsaasuulluni.

Isumaqatigiissusilli tunisinerup tungaatigut unammilleqatigiinnermut killiliisinnaapput. Tamatigut aalisartoq nammineerluni aalajangeruni, suleqatigiinnermik isumaqatigiissusiussalluni, tassanilu  aalajangersimasumut tunisinissamik piumasaqaammik imaqaruni, tamanna niuerfimmut kingunerissavaa aningaasartuuteqarnerulerneq unammilleqatigiinnermut ajortumik sunniuteqartussaq. Aalisartup tunitsiviullu isumaqatigiissutaasa, aalisartut allat ajortumik sunniuteqarfigisinnaavaat, niuernermi unammillerneq annikinnerulersillugu. Aalisartut allat tunisinermi akinut aammalu pissutsinut isumaqatigiinniarnissamut ajornartorsiuteqarnerussapput, pissutigalugu Royal Greenland-ip aammalu Polar Seafood-ip akornanni nioqqutissiassanut  unammillertoqanngimmat, aammalu maannakkut tunitsivinnik piginnittut  nutaajusinnaasut akornanni.

Immikkut ittumik isumaqatigiissutit nalinginnaasumik atornerluinermik kinguneqartitsisarput, pisisup suliffeqarfiutaa tunitsivinni annertuumik tigumminnittuusumik inissisimasuuppat. Tunitsiveqarnermi unammillertit tunisassiortumik niueqateqarnissaanut pallittaalisitsippat, suliffeqarfik tunitsiviusoq annertuumik tigumminnittuusumik inissisimasuuppat, Immikkut ittumik isumaqatigiissutinik atornerluineruvoq.

Suliffeqarfik annertuumik tigumminnittuusumik inissisimasoq pisinissamut pissaaneqartitaaguni, suliffeqarfiup imaluunniit unammillertaasa pisiniarnerminni atorsinnaasaannik, assersuutigalugu nammineq akigititanik atugassarititaasunillu aaliangiisinnaavoq. Immikkut ittuni suliffeqarfiit marluk arlallilluunniit ataatsimut annertuumik tigumminnittuusumik inissisimasuusinnaapput (ataatsimut salliusutut inissisimaneq).

Atorfimmik naalagaaniartumik atornerluineq ilitsersuut

Scroll to Top